Archief

Van 7-18 december 2009 vindt in Kopenhagen de UN Climate Change Conference (COP-15 van UNFCCC) plaats in het Bella Center. De twee Nederlandse onderzoekprogramma's 'Kennis voor Klimaat' en 'Klimaat voor Ruimte' organiseren samen met circa dertig andere organisaties uit binnen- en buitenland gedurende de twee weken van de COP-15 een programma: het Holland Climate House.
Dagelijks zullen de nieuwste inzichten en innovaties worden gepresenteerd op het gebied van klimaatverandering. In paneldiscussies worden veelbesproken onderwerpen bediscussieerd, zoals 'Geo-engineering'en 'CO2 Capture and Storage (CCS)' en worden kennis en ervaringen uit Nederland en andere landen uitgewisseld. Op 16 december staat de aankondiging van de Delta Alliance door minister Cramer / staatssecretaris Huizinga op het programma. De Delta Alliance is een platform voor uitwisseling en gezamenlijke opbouw van kennis over delta's.

Interview met Pavel Kabat en Cees Veerman verscheen zaterdag 5 december 2009 in de Syndey Morning Herald (Australië) Naar aanleiding van de COP 15.

WAGENINGEN - 27 november 2009
In december 2009 verschijnt het rapport "Climate Research Netherlands - Research Highlights"
Deze publicatie van de onderzoekprogramma's Klimaat voor Ruimte en Kennis voor Klimaat biedt een breed spectrum aan Nederlands klimaatonderzoek. Het geeft de belangrijkste onderwerpen waaraan gewerkt wordt, de resultaten tot nu toe en komend onderzoek.

Download het volledige rapport (pdf 6,7 Mb).

De artikelen in deze publicatie zijn ook online beschikbaar als individuele artikelen op www.climateresearchnetherlands.nl/highlights.

GRONINGEN- 13 november 2009
Op 13 november 2009 vond in Groningen de eindconferentie plaats van de hotspot klimaatbestendig Groningen, die in het kader van het Klimaat voor Ruimte programma is uitgevoerd. De resultaten zijn op de eindconferentie gepresenteerd.De uitkomsten bieden inzicht in de mogelijkheden van de provincie Groningen om zich aan te passen aan te verwachten klimaatverandering. Op de thema's waterhuishouding, de kustverdediging, natuur, landbouw en energie zijn de meest optimale aanpassingsstrategieën onderzocht en op kaart gezet. De resultaten tezamen vormend een integrale kijk op een klimaatbestendige toekomst. Naast inhoudelijke resultaten heeft het project ook inzichten opgeleverd in de manier waarop lange termijn veranderingen in bestaande planningspraktijk zou moeten worden ingepast en zijn enkele lange termijn scenario's ontwikkeld wanneer de veranderingen ingrijpend zouden zijn. Deze twee scenario's, getiteld 'opgeven' en 'volhouden' geven de uiterste bandbreedte weer hoe een klimaatbestendige toekomst voor Groningen er uit zou kunnen zien.

Voor meer informatie kunt u terecht op www.klimaatbestendiggroningen.nl of bij r.roggema(at)provinciegroningen.nl
Op de site zijn alle onderzoeksrapporten te vinden en de presentaties zoals ze tijdens de eindconferentie zijn gehouden.

SEXBIERUM - 14 oktober 2009
Atelier Fryslân heeft op aanvraag van Wetterskip Fryslân, It Fryske Gea en provincie Fryslân een onafhankelijk advies uitgebracht over klimaatverandering en ruimtelijke kwaliteit voor het Friese kustlandschap. Het rapport van de Commissie Veerman (samen werken met water, 2008) is als leidraad gebruik om de consequenties in kaart te brengen van de verwachte zeespiegelstijging. In samenwerking met drie ontwerpteams zijn drie plekken uitgewerkt om op prikkelende wijze te verbeelden wat kansen van klimaatverandering kunnen zijn voor de Friese kust. Suggesties zijn een drijvende haven en superdobbes als cultuuriconen. De drie plekken zijn de IJsselmeerkust, de Waddenkust en Terschelling. Het advies is op 14 oktober 2009 in Liauckamastate te Sexbierum gepresenteerd en overhandigd aan de adviesaanvragers. In de middag was er een discussiemoment  voor de aanliggende gemeentes en belangenorganisaties van de drie plekken, om de materie van het advies te kunnen implementeren voor hun eigen gemeente of organisatie. Welke kansen kunnen er gecreëerd worden voor de komende jaren. Tevens was er een terugkoppeling met twee vertegenwoordigers van de tweede Deltacommissie.

Hoofdpunten van het advies
Door op strategische wijze gebruik te maken van natuurlijke processen kan een veilige kust "meegroeien" met de zeespiegelstijging. De natuurcrisis en de klimaatcrisis kunnen elkaar helpen. Van de nood wordt een deugd gemaakt. De biodiversiteit wordt vergroot en de ecologische hoofdstructuur krijgt een enorme impuls. 

Klimaat als kans
De klimaatverandering is dé kans om de ruimtelijke kwaliteit van het Friese kustlandschap te versterken en te verbeteren. Dit vergt wel een integrale benadering waarbij kustveiligheid in relatie wordt gebracht met mogelijke ontwikkelingen op het gebied van recreatie, natuur, landbouw, wonen en werken.

Kustverdediging als cultuurdaad
De strijd tegen het water zit in de genen, het hoort bij de Friese cultuur. Veel van de huidige iconen van het Friese landschap vertegenwoordigen dan ook de omgang met water: dijken, terpen en sluizen. Ook de nieuwe strategieën voor de kustverdediging moeten in deze traditie gezien worden. Ook hier gaat het om een 'cultuurdaad'; een nieuwe toevoeging in een continu veranderend landschap. Elementen als palenrijen, supperdobbes, badpaviljoens en een drijvende haven voor West-Terschelling kunnen daarmee uitgroeien tot nieuwe iconen van het Friese kustlandschap.

Bouwen met natuur
De kust is een dynamisch landschap waarin natuurlijke processen van sedimentatie en erosie een bepalende rol spelen in de ontwikkeling van het gebied. Deze natuurlijke processen kunnen aangewend worden om de kust mee te laten groeien met de zee. Hiermee wordt een alternatief geboden voor het traditioneel ophogen van dijken. Een alternatief dat zich geleidelijk ontwikkelt, zich aan kan passen en tevens ruimte biedt aan natuur en recreatie.

Landschap als laboratorium
Om meer duidelijkheid te krijgen over de toekomstige ontwikkelingen over de zeespiegelstijging en mogelijke oplossingen, moet er geëxperimenteerd worden om te testen en te monitoren wat de werking van sedimenttransport en de gevolgen voor het ecosysteem zijn. Het proces van zeespiegelstijging zelf is een geleidelijk verlopend gegeven welke de gelegenheid geeft om de tijd te gebruiken om strategieën uit te testen. 

Maatwerk
Zoals het Friese landschap niet bestaat, bestaat ook de Friese kust niet. De uitwerkingen laten zien dat, hoewel er ook duidelijke parallellen zijn, de kwesties langs de IJsselmeerkust, de Waddenkust en de Waddeneilanden wezenlijk van elkaar verschillen. Naast algemene principes en strategieën is maatwerk dan ook geboden. Een gedifferentieerde benadering van het Friese kustlandschap die recht doet aan de veelkleurigheid en variatie van dit landschap.

Download het volledige rapport:
Klimaatverandering en ruimtelijke kwaliteit - Kansen voor het Friese kustlandschap (pdf 13 Mb).

Bron: Atelier Fryslan

LEEUWARDEN - 31 maart 2009
De Rijksuninversiteit Groningen gaat een achtergronddocument Ruimte / Position Paper Ruimte maken, waarmee de integrale kennisagenda van de Waddenacademie zal worden aangevuld op het thema 'ruimtelijke ontwikkeling waddengebied'.

Het achtergronddocument zal geschreven worden op basis van een gebiedsanalyse van het Waddengebied, waarbij het verleden en ontwikkelingen in het heden als  uitgangspunt worden gezien voor visies voor toekomstige ontwikkelingen,  rekening houdend met effecten van macro-ontwikkelingen, regionale ontwikkelingen,  gevolgen van deze ontwikkelingen op regionaal en lokaal niveau, en - gegeven de potenties en beperkingen -  de mogelijke (beïnvloedbare) veranderingen  op lokaal en regionaal niveau van het waddengebied. Dit alles dient uit te monden in relevante kennisvragen.

Op weg naar een klimaatbestendige Waddenzee

LEEUWARDEN - 19 maart 2009
De Raad voor de Wadden geeft in een briefadvies (pdf, 590 Kb) aan Staatssecretaris Huizinga van Verkeer en Waterstaat een aanzet tot verdere uitwerking voor het Waddengebied van de adviezen van de Tweede Deltacommissie, over de klimaatbestendige inrichting van Nederland.

Energieclusters Noordoost-Groningen
De Raad voor de Wadden vindt dat de rol van Noordoost-Groningen onvoldoende belicht wordt in het advies van de Tweede Deltacommissie. Noordoost Groningen speelt een cruciale rol in de gas- en elektriciteitsvoorziening voor een groot deel van Nederland. De Raad vindt dat de economische betekenis van dit deel van het Waddengebied zowel in de huidige als in de door Veerman voorgestelde veiligheidsnormen onvoldoende tot uitdrukking komt.

Efficiënt uitwerken van het advies
De Tweede Deltacommissie stelt dat zandsuppleties een waardevolle bijdrage leveren aan het meegroeien van de Waddenzee met de zeespiegel. De Raad voor de Wadden adviseert om zo snel mogelijk te starten met grootschalige, langetermijnmonitoring en onderzoek naar sedimenttransport en zandsuppleties. Naast de vraag of de sedimentatiesnelheid de zeespiegelstijging bij kan houden, moet daarmee duidelijk worden wat de effecten zijn van extra zandtoevoer op de natuurwaarden van de Waddenzee. Onderzoek naar het nut van actieve kwelderontwikkeling en de rol die  biobouwers kunnen spelen bij het invangen en vastleggen van sediment maakt hier tevens deel van uit. De Raad pleit verder voor een onderzoek naar de mogelijkheden voor het realiseren van brede dijken in het gebied.

Zoetwatervoorziening in het IJsselmeer
Ook besteedt de Tweede Deltacommissie aandacht aan het realiseren van een grootschalige zoetwatervoorziening in het IJsselmeer. De Raad voor de Wadden vindt de aandacht voor de zoetwatervoorziening terecht. Er moet alleen beter onderbouwd worden waarom de zoetwatervoorraad de voorgestelde omvang moet krijgen, en waarom alleen het IJsselmeer als locatie is gekozen. Een deel van de behoefte aan zoet water zou gerealiseerd kunnen worden door middel van de inrichting van regionale, gebiedseigen zoetwatervoorraden. Verder moet er een groter accent worden gelegd op innovaties die gericht zijn op het efficienter omgaan met zoetwatervoorraden. Ook vindt de Raad een verdere uitwerking nodig van scenario?s waarin tevens ruimte is voor het herstel van de ecologische relaties tussen Waddenzee en IJsselmeer.

Bron: Raad voor de Wadden

DEN HAAG- 3 maart 2009
Het rapport 'Samen werken met Kennis' (pdf 2Mb) is op 3 maart 2009 aangeboden aan staatssecretaris Huizinga van Verkeer en Waterstaat. Het rapport is een kennisagenda voor de ontwikkeling van waterveiligheid en zoetwatervoorziening voor het Nederlandse Deltagebied. Het rapport is opgesteld door Alterra-Wageningen UR, Deltares, Imares-Wageningen UR, Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut, KWR Watercycle Research Institute, Technische Universiteit Delft, TNO, Universiteit Utrecht en de Vrije Universiteit. 

De totstandkoming van het rapport is gefaciliteerd uit de programma's Kennis voor Klimaat en Klimaat voor Ruimte. 

Bron: Ministerie van Verkeer en Waterstaat