Kennis- en onderzoeksprogramma's
In de integrale kennisagenda zijn zes overkoepelende programma's vastgesteld (zie matrix hieronder). Drie horizontale kennisprogramma's (A, B en C) genereren basisgegevens van, en fundamentele inzichten in, de werking van het waddensysteem. Drie verticale onderzoeksprogramma's (1, 2 en 3) proberen kennislacunes op te vullen die relevant zijn voor beleidsvorming. Deze onderzoeksprogramma's putten uit de door de horizontale kennisprogramma's gegenereerde basisgegevens. Alle zes programma's worden ondersteund door twee randvoorwaardelijke thema's (a en b).
Duurzaam veilig: hoe kan de veiligheid voor de bewoners worden gewaarborgd, mede gelet op de mogelijke effecten van klimaatverandering.
Klimaatneutraal: hoe kan een duurzame energiehuishouding voor het waddengebied worden gerealiseerd.
Bescherming: hoe kunnen de natuurwaarden van de Wadden worden veiliggesteld.
Ontwikkeling: welke ontwikkelingen zijn binnen de (veranderende) randvoorwaarden mogelijk.
Adaptatie: hoe zal het ecosysteem reageren op klimaatverandering, introductie van invasieve soorten, veranderingen in de economie.
Duurzame economie: hoe kan op duurzame wijze inhoud worden gegeven aan het streven naar werk en inkomen voor de bewoners.
Leefbare gemeenschap en vitaal landschap: hoe kan voor de bewoners een leefbare gemeenschap en omgeving worden gegarandeerd.
Doel: reconstructie van het klimatologische, geologische, ecologische, economische en sociaal-culturele verleden van het waddensysteem.
Periode: 8200 voor Chr. (einde Pleistoceen) tot 1932 (aanleg Afsluitdijk).
Doel: monitoring van de natuurlijke en maatschappelijke ontwikkeling van het waddensysteem.
Periode: 1932 tot en met 2015 (einddatum van diverse monitoringprogramma's).
Doel: het begrijpen en voorspellen van de ontwikkeling van het waddensysteem. Denkbare, uiteenlopende scenario's maken mbv kwantitatieve procesmodellen.
Periode: 2010 tot en met 2100.
Doelen:
- kennis co-creatie
- kennisoverdracht
- het opleiden van een nieuwe generatie waddenexperts
Doelen:
- kennis over het Nederlandse waddengebied integreren met kennis over het Duitse en Deense deel;
- een vergelijking maken met wadsystemen elders in de wereld
De verschillende programma's verkeren in een verschillend stadium van uitwerking:
Verleden Wadden: dit programma is uitgewerkt in Verleden Wadden: reconstructie van de ontwikkeling van het waddengebied (pdf 0,3 Mb).
Wadden Monitor: het in 2010 gehonoreerde Waddenfonds-project WaLTER is een eerste uitwerking van dit programma.
Wadden Toekomst: de uitwerking van dit programma is gekoppeld aan de werkzaamheden van de door de Waddenacademie ingestelde sociaaleconomische denktank, in het kader waarvan een scenariomethodiek voor de sociaaleconomische ontwikkeling van waddengebied voor een periode van de eerstkomende twintig jaar wordt ontwikkeld.
Wereld Wadden: het in 2010 gehonoreerde Waddenfonds-project METAWAD, dat zich primair richt op de; betekenis van de waddenzee als onderdeel van de internationale flyways voor vogels, is een eerste uitwerking van dit programma. Het in december 2010 door de Waddenacademie georganiseerde trilaterale symposium is de opmaat voor een trilaterale onderzoeksagenda die in 2013 zal verschijnen.
Wadden Klimaat: voor dit programma is geen afzonderlijke uitwerking opgesteld. Wel is de Waddenacademie nauw betrokken geweest bij de wetenschappelijke beoordeling van de programma's Naar een Rijke Waddenzee en het Deltaprogramma Wadden, waarin de klimaatopgave een belangrijke rol speelt.
Wadden Natuur: Met het programma Naar een Rijke Waddenzee is de afspraak gemaakt dat het bij programma Naar een Rijke Waddenzee horende kennisdeel zal fungeren als de uitwerking van het programma Wadden Natuur.
Wadden Welzijn: dit programma is uitgewerkt in WaddenWelzijn. Het Waddengebied als laboratorium voor duurzame sociale oplossingen (pdf 0,7 Mb).
