Economie

Sociaaleconomische mogelijkheden in het waddengebied

Het waddengebied wordt gekenmerkt door een sterke wisselwerking tussen mens en natuur. Een deel van de mensen woont er constant en sommige families hebben er een eeuwenlange geschiedenis. Dit geldt zowel voor de eilanden als de kuststrook. De bewoners voelen zich verbonden met het waddengebied en velen vinden hun bestaan in het waddenecosysteem. Binnen het gebied is sprake van een grote sociaaleconomische en cultuurhistorische diversiteit. De economische activiteiten variëren van visserij, landbouw, recreatie en toerisme, exploitatie van natuurlijke hulpbronnen als olie en gas, tot bescherming tegen het water.

Het waddenecosysteem draagt de sporen van de aanwezigheid van de mens, zowel ten goede als ten kwade. Enerzijds is het unieke open landschap van vandaag gevormd door natuur en mens gezamenlijk. Anderzijds zijn ook een aantal bedreigingen voor het waddenecosysteem toe te schrijven aan de mens, zoals vervuiling van water en bodem en overbevissing. De wisselwerking tussen mens en natuur in het waddengebied impliceert dat beide in hun onderlinge afhankelijkheid bezien dienen te worden.

Vanuit sociaal en ruimtelijk-economisch perspectief biedt het waddengebied de wetenschappelijke uitdaging om bestaande economische inzichten toe te passen op een gebied met een zeer bijzondere economische, fysieke en ruimtelijke structuur en juridisch-beleidsmatige context. Er zijn drie met elkaar samenhangende, hoofdthema's van onderzoek: de ontwikkeling van wonen, werken en recreëren; de conflicten tussen economie en ecologie; en strategieën voor duurzame ruimtelijke ontwikkeling.

Voorbeelden van kennislacunes en onderzoeksvragen zijn:

  • Inzicht verkrijgen in de trendmatige ontwikkeling van de regionale economische situatie in termen van productie, sectorstructuur, werkgelegenheid, (beroeps-) bevolkingen en duurzaamheid in heden, verleden en toekomst. Op verzoek van de Waddenacademie is er een nadere uitwerking met concrete onderzoeksvoorstellen verschenen als 'Onderzoeksprogramma WaddenWelzijn'.
  • Het ontwikkelen van regionaal-economische modellen, waarmee kan worden doorgerekend hoe het waddengebied zich kan aanpassen aan mondiale trends in de economie, aan externe ontwikkelingen zoals klimaatverandering of aan schokken zoals de kredietcrisis. Vanuit de door de Waddenacademie ingestelde sociaaleconomische denktank is het initiatief genomen tot een bescheiden eerste aanzet voor het maken van scenario's de WUR en TNO.
  • Wetenschappelijke kennis vergaren die een bijdrage levert tot het verduurzamen van de economische structuur van het waddengebied, zodanig dat sprake is van voldoende werk en inkomen, een aangenaam leefklimaat voor de inwoners van het gebied en zorg voor natuur- en landschapswaarden van het gebied, waarvan ook bezoekers genieten. Over de vele aspecten van duurzaamheid is op initiatief van de Waddenacademie een rapport verschenen onder de titel 'The many faces of sustainablility'.
  • Het toepassen en verder ontwikkelen van de analyse van maatschappelijke kosten en baten (MKBA) als een beleid- en beslissingsondersteunend instrument voor de beoordeling van het al of niet toelaatbaar zijn van interventies in het waddengebied. Op initiatief van de Waddenacademie is hierover een paper opgesteld onder de titel 'Improving Benefit Transfer for Wetland Valuation'.

De portefeuille economie wordt aangestuurd door Prof.dr. Jouke van Dijk.