Geowetenschap

Ontwikkeling van het Waddengebied in tijd en ruimte

Het Waddengebied, met als belangrijkste elementen de Waddeneilanden, de daarachtergelegen Waddenzee en de kustzone van het vaste land wordt gekenmerkt door een grote dynamiek, zowel in ruimte als in tijd. Dit is het resultaat van processen diep in de aarde, nabij en aan het oppervlak en in de atmosfeer die op verschillende tijd- en ruimteschalen plaatsvinden. Veranderingen aan de oppervlakte van het Waddensysteem worden veroorzaakt door natuurlijke processen en door recente menselijke activiteiten.

Geowetenschappelijke data, informatie en kennis, inclusief het modelleren en kwantificeren van geologische processen in tijd en ruimte, zijn nodig om het maatschappelijk doel dat gericht is op het op duurzame wijze handhaven (deels 'herstellen') van het waddengebied met zijn huidige kenmerken, te realiseren. Dit betreft het natuurlijke systeem, de veiligheid voor de bewoners en de economische belangen van natuurlijke bestaansbronnen zoals drinkwater, zout en aardgas. Hierbij kan het waddensysteem uiteraard niet geïsoleerd worden beschouwd, maar moet het gezien worden als een onderdeel van grotere natuurlijke systemen.

Binnen de portefeuille Geowetenschap worden drie samenhangende thema's in de ontwikkeling van het Waddengebied in tijd en ruimte onderscheiden. Ondergrond-Waddengebied, Evolutie-Waddengebied en Morfodynamiek-Waddenzee.

Voorbeelden van kennislacunes en onderzoeksvragen zijn:

  • Ondergrond-Waddengebied: de geologische opbouw en structuur van de ondergrond en de fysisch-chemische eigenschappen van gesteenten en vloeistoffen in de ondergrond, de processen die zich afspelen op geologische tijd- en ruimteschaal, en de relatief snel verlopende processen in de ondergrond die samenhangen met gebruik van de ondergrond.
  • Evolutie-Waddengebied: de natuurlijke ontwikkelingen en dynamiek van het Waddengebied op tijdschalen van jaren tot 1000-en jaren, inclusief de sterke antropogene invloed van de laatste paar eeuwen op het systeem.
  • Morfodynamiek-Waddenzee: de korte termijn morfodynamiek van de Waddenzee en heeft betrekking op natuurlijke en door de mens be├»nvloede processen/veranderingen die plaatsvinden op 'engineering' tijdschaal (0-10-tallen jaren).

De portefeuille Geowetenschap wordt aangestuurd door dr. Hessel Speelman.