Waddenlezingen: Wetenschap over het Wad

Rottum vanuit de lucht. Foto: beeldbank RWS

In samenwerking met de Waddenacademie verzorgde de Volksuniversiteit Fryslân een lezingenreeks over het Wad. Op vijf dinsdagavonden in februari en maart 2015 gaven de directieleden van van de Waddenacademie in de openbare bibliotheek in Leeuwarden een lezing over hun portefeuille. Achtereenvolgens stonden de geologie, ecologie, economie, cultuurhistorie en het klimaat van het Wad centraal.

Hieronder vindt u een korte terugblik op de lezingen en kunt u de pdf van de presentatie bekijken.

17 maart: Wadden in tijden van klimaatverandering

In een goed gevulde zaal in de openbare bibliotheek in Leeuwarden vertelde Pier Vellinga over de kansen en bedreigingen voor de wadden, de eilanden en de vaste kust. Een warmer klimaat zal vakantie op de eilanden een stuk aantrekkelijker maken. Zijn we daar klaar voor? Maar ook: wat zijn de gevolgen als de zeespiegel een meter stijgt in de levensduur van de kinderen die nu worden geboren? Verdrinkt het waddengebied of gaan eilanden achteruit om de zandhonger van de Waddenzee te stillen. Hoe sterk moeten de dijken zijn om ons land te beschermen? Kunnen we klimaatverandering nog tegenhouden?  

Bekijk de presentatie Wadden in tijden van klimaatverandering (pdf 4 Mb).

10 maart: Waddenzee - Waddenland

De vierde lezing werd gehouden door Meindert Schroor, portefeuillehouder Cultuurhistorie. In een goed gevulde zaal in de openbare bibliotheek in Leeuwarden vertelde hij over het Waddengebied dat meer is dan een natuurgebied. Het is al eeuwenlang ook een landbouwgebied, een leverancier van grondstoffen en energie, van menselijk kapitaal en ruimte. Tegenover het vijftigtal eilanden staat een minstens zo groot aantal kustregio's. Elk met hun eigen kenmerken, maar vooral met overeenkomstige trekken.

Bekijk de presentatie Waddenzee - Waddenland.Sociaaleconomische en sociaal-culturele samenhangen in het Waddengebied (pdf 5 Mb).

3 maart: Werken en wonen in het Waddengebied

Tijdens de derde lezing zat de zaal wederom goed vol met ongeveer vijftig belangstellenden die aandachtig luisterden naar het verhaal van Jouke van Dijk. Hij vertelde over wonen en werken in het Waddengebied en hoe dat te combineren valt in een uniek natuurgebied met de Werelderfgoed-status en met een kwetsbaar ecosysteem.

Van Dijk ging ook in op vragen als hoe staat het met de ontwikkeling van de bevolking en de leefbaarheid, en met de economie en arbeidsmarkt? In het Waddengebied vinden vele economische activiteiten plaats: toerisme, landbouw, visserij, gaswinning, zoutwinning, energieproductie, havens et cetera. Welke activiteiten passen wel en welke niet in of bij het Werelderfgoed Wadden? Kunnen natuur en economie elkaar versterken of moeten we kiezen voor het een of het ander? Wie moet/mag die keuzes maken en wie draagt de lusten en de lasten?

Bekijk de presentatie Werken en wonen in het Waddengebied (pdf 5 Mb).

17 februari: Modderbad, over de ecologie van het wad

In de volle zaal luisterden vijftig belangstellenden geboeid naar het verhaal van Katja Phillipart over de ecologie van het Wad.

Als je aan de rand van de Waddenzee staat, tot aan je knieën in het slik, zie je slechts het topje van de ijsberg van het wonderlijke leven in de Waddenzee. Tijdens de lezing dook Katja met het publiek dieper in die modder om te kijken wat er leeft, wie wat eet en hoe er door planten en dieren een continue strijd wordt geleverd met de elementen.

Ze vertelde hoe de Waddenzee een onmisbare schakel is in het leven van vissen, vogels en zeehonden. Waarom de Waddenzee tot de rijkste en meest dynamische natuurgebieden ter aarde behoort, waarbij andere gebieden zoals tropische regenwouden en koraalriffen verbleken. Ook kwam de kwetsbaarheid van het gebied aan de orde, en hoe (als het verleden een garantie is voor de toekomst) menselijk ingrijpen het tij kan keren.

Bekijk de presentatie Modderbad, over de ecologie van het Wad van Katja Philippart (pdf  5,4 Mb).

Na de pauze kwam het WaLTER (Wadden Sea Long Term Ecosystem Research) project aan de orde, een initiatief van een aantal instituten en organisaties dat meerjarige metingen en onderzoek in het waddengebied uitvoert. Bekijk de presentatie over WaLTER (pdf 2,5 Mb).

10 februari: Ontwikkeling van het Wad in tijd en ruimte

Ruim veertig belangstellenden luisterden geboeid naar het verhaal van Hessel Speelman over hoe het Waddengebied in de afgelopen tienduizend jaar is ontstaan.

Het Waddengebied zoals we dat nu kennen, is het resultaat van processen op verschillende tijd- en ruimteschalen: van oeroud tot nu, van diep in de aarde tot aan (en boven) het aardoppervlak en van golfribbeltjes tot grote eilanden.

Hessel Speelman besprak drie thema's: Als eerste de ondergrond van het Waddengebied, met ook winning van bijvoorbeeld aardgas en grondwater en de effecten daarvan. Als tweede het ontstaan en de ontwikkeling van het Waddengebied vanaf de laatste ijstijd tot heden. En als derde de morphodynamiek van de Wadden (de klein- en grootschalige sedimentdynamiek) die de grondslag vormt van de status van de Wadden als Werelderfgoed.

Bekijk hier de presentatie van Hessel Speelman (pdf 3 Mb).