Proefschriften

Hieronder vindt u een overzicht van aan de Wadden gerelateerde proefschriften voor het thema Ecologie. Als u op Lees meer klikt kunt u de pdf van dit proefschrift downloaden.

Restoring mussel beds: A guide on how to survive on an intertidal mudflat

Cover thesis Helene de Paoli

Door: Hélène de Paoli
Datum: 10 februari 2017
Universiteit: Rijksuniversiteit Groningen

Jeugdervaringen mosselen belangrijk voor herstel mosselbanken
Helene Paoli onderzocht de processen die het herstel van een belangrijke habitat in de Waddenzee - de natuurlijke mosselbanken op getijdeplaten - beperken en, meer in het algemeen, de onderliggende mechanismen voor hun voortbestaan.
Lees meer.

Bottom-up and top-down forces in a tropical a intertidal ecosystem; The interplay between seagrasses, bivalves and birds

Cover thesis Jim de Fouw

Door: Jimmy de Fouw
Datum: 29 april 2016
Universiteit: Rijksuniversiteit Groningen

Klimaatverandering verstoort ecosysteem zeegrasvelden
Jim de Fouw toont in zijn proefschrift aan welke grote ecologische gevolgen klimaatverandering kan veroorzaken in zeegrasgebieden. Zeegrassen zijn zogenaamde ‘biobouwers’ en vormen de basis voor veel kustecosystemen. Het Waddengebied Banc d’Arguin is zo’n kustgebied. 
Lees meer.

Seagrass responses to interacting abiotic stresses

Cover thesis Yayu La Nafie

Auteur: Yayu La Nafie
Datum: 8 maart 2016
Universiteit: Radboud Universiteit

Ook zeegras kan stress ervaren: bijvoorbeeld als er te weinig of juist te veel voedingsstoffen beschikbaar zijn of als er te weinig licht bij de bodem komt. Dat kan tot gevolg hebben dat zeegras breekt, en dat heeft weer consequenties voor onder meer de positieve eigenschappen van zeegras. Yayu Anugrah La Nafie laat met dit onderzoek zien dat zeegras verschillende strategieën heeft om met stressfactoren in het milieu om te gaan. Lees meer

The impact of pelagic mussel collectors on plankton in the western Wadden Sea, the Netherlands

Cover thesis Pascalle Jacobs

Auteur: Pascalle Jacobs
Datum: 4 december 2015
Universiteit: Universiteit Wageningen

Om de natuurlijke mosselbanken in de Waddenzee beter te beschermen wordt de oogst van jonge mosselen vanaf banken vervangen door mosselzaadinvanginstallaties (MZI’s). MZI’s zijn touwen die, hangend in het water, mossellarven invangen en vergroten daarmee aantal jonge mosselen in de Waddenzee. Omdat mosselen grote hoeveelheden water filtreren en daarbij plankton verwijderen, heeft Pascalle Jacobs in haar proefschrift onderzocht wat de effecten zijn van mosselfiltratie op plankton. Lees meer.

Eco-evolutionary feedbacks in self-organized ecosystems

Cover thesis Monique de Jager

Auteur: Monique de Jager
Datum: 13 november 2015
Universiteit: Rijksuniversiteit Groningen

Eco-evolutionaire feedback belangrijk voor vorming ruimtelijke structuren mosselbanken
Monique de Jager heeft interacties onderzocht tussen ecologische patroonvorming en evolutie van patroon-gerelateerde kenmerken, gebruikmakend van experimenten en computersimulaties. Hiervoor gebruikte zij mosselbanken als belangrijkste modelsysteem, waar mossels aggregeren in labyrintachtige patronen
. Lees meer.

Effects of vegetation patterns and grazers on tidal marshes

Cover thesis

Auteur: Kelly Elschot
Datum: 18 september 2015
Universiteit: Rijksuniversiteit Groningen

Aanstampen kwelders door vee gunstig voor CO2-opslag in de bodem
Hazen, ganzen, vee, op de Europese kwelders loopt van alles te grazen. Kelly Elschot onderzocht de effecten van kleine en grote grazers op de (diversiteit van) kwelderplanten en belangrijke kwelderprocessen, zoals sedimentinvang en koolstofopslag, die beide gewenst zijn vanwege de klimaatsverandering
. Lees meer.

Untying the knot. Mechanistically understanding the interactions between social foragers and their prey

Cover thesis Allert Bijleveld

Auteur: Allert Bijleveld
Datum: 19 juni 2015
Universiteit: Rijksuniversiteit Groningen

Voedseldichtheid op het wad geen goede voorspeller voor verspreiding kanoet
Het leek altijd zo logisch: dat dieren zich concentreren op plekken waar voor hen veel voedsel te vinden is. Toch ligt het niet zo simpel, ontdekte Allert Bijleveld. Eigenlijk ook weer niet zo verwonderlijk, als je weet dat er grote individuele verschillen zijn in het voedselzoekgedrag van bijvoorbeeld de kanoet (Calidris canutus), zoals Bijleveld aantoonde.
Lees meer.

Hydrodynamic processes and the stability of intertidal mussel beds in the Dutch Wadden Sea

Cover thesis Jasper Donker

Auteur: Jasper Donker
Datum: 20 mei 2015
Universiteit: Universiteit Utrecht

Mosselbanken kunnen maar op een beperkt aantal plekken in Nederland vestigen en overleven. Dat is afhankelijk van de blootstelling aan golven. Promovendus Jasper Donker onderzocht hoe dat zit de Nederlandse Waddenzee. Lees meer.

Spatial demography of black-tailed godwits - Metapopulation dynamics in a fragmented agricultural landscape

Cover thesis

Auteur: Rosemarie Kentie
Datum: 9 januari 2015
Universiteit: Rijksuniversiteit Groningen

Hoe is het mogelijk dat de grutto, een icoonsoort van het Nederlandse weidelandschap, al jaren in aantal afneemt, ondanks de miljoenen euro’s aan overheidssubsidies? Intensivering van de landbouw is de hoofdoorzaak, maar om de achteruitgang beter te begrijpen, is het noodzakelijk om de populatiedynamica te doorgronden. Lees meer.

Sex-specific foraging; The distributional ecology of a polychaete-eating shorebird

Cover thesis

Auteur: Sjoerd Duijns
Datum: 22 december 2014
Universiteit: Rijksuniversiteit Groningen

Afnemende aantallen rosse grutto's concentreren zich in Waddenzee
Ondanks een toename van rosse grutto’s in de Nederlandse Waddenzee sinds 1990, laat deze soort een sterke afname zien langs de gehele Oost-Atlantische trekroute. ‘Het lijkt erop dat er een herverdeling plaatsvindt naar de Nederlandse Waddenzee,’ stelt ecoloog Sjoerd Duijns van het NIOZ Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee. Hij promoveerde op maandag 22 december aan de Rijksuniversiteit Groningen
. Lees meer.

The effects of biogeochemical stressors on seagrass ecosystems

Cover thesis Laura Govers

Auteur: Laura Govers
Datum: 12 december 2014
Universiteit: Radboud Universiteit Nijmegen

Zeegrasvelden vormen belangrijke ecosystemen in kustgebieden over de hele wereld. Ze dragen bij aan een hoge biodiversiteit en leveren een breed scala aan ecosysteemdiensten. Helaas worden zeegrasvelden ernstig bedreigd door menselijke activiteiten in kustgebieden. Laura Govers onderzocht de effecten van verschillende stressoren op het functioneren van dit ecosysteem: een teveel aan voedingsstoffen in het water, giftige concentraties van sulfide (de typische ‘rotte eierenlucht’) en zware metalen. Lees meer.

Toxic pressure of chemical stressors on pelgagic microalgae in Dutch estuarine and coastal waters

Cover

Auteur: Petra Booij
Datum: 12 december 2014
Universiteit: Vrije Universiteit Amsterdam

De Europese norm van een aantal chemische stoffen zou moeten worden aangescherpt om microalgen, de basis van de voedselketen, in kustzones beter te beschermen. Ook kan met de huidige risicoanalyse de toxiciteit van chemische stoffen worden onderschat omdat niet alle factoren die de toxiciteit bepalen worden meegenomen. Dit blijkt uit het promotieonderzoek van Petra Booij (VU-IVM/Deltares), zij heeft de precieze samenstelling van het complexe mengsel aan chemische stoffen onderzocht en het effect hiervan op microalgen. Lees meer.

Lifting the veil. Impact of contaminants on coastal phytoplankton

Cover thesis Sacha Sjollema

Auteur: Sacha Sjollema
Datum: 25 november 2014
Universiteit: Universiteit van Amsterdam

Veel wateren langs de kust zijn vandaag de dag bevuild met gifstoffen, zoals afvalstoffen die uit rivieren naar zee stromen en verf die wordt gebruikt in de scheepvaart. Sascha Sjollema analyseert welke gifstoffen voorkomen in Nederlandse kustwateren. Ook kijkt ze welke schadelijke effecten deze stoffen hebben op microalgen in zee en daarmee op de draagkracht van het ecosysteem. Lees meer.

Modelling bivalves in estuaries and coastal areas

Cover thesis

Auteur: Sofia Saraiva
Datum: 8 oktober 2014
Universiteit: Vrije Universiteit Amsterdam

Nieuw wiskundig model voor het functioneren van mosselen in kustgebieden. Het ecosysteem van het Balgzand in de Nederlandse Waddenzee is beter te begrijpen na het ontwikkelen van een nieuw modelgereedschap. Promovendus Sofia Saraiva heeft met haar modelleerwerk een eerste stap gezet voor het beter kunnen beheren van populaties tweekleppige schelpdieren in kustecosystemen. Lees meer.

Of dwarves and giants. How large herbivores shape arthropod communities on salt marshes

Cover

Auteur: Roel van Klink
Datum: 20 juni 2014
Universiteit: Rijksuniversiteit Groningen

Graasbeheer op kwelders kan insect- en spinvriendelijker In tegenstelling tot plantensoortenrijkdom, die vaak positief reageert op beweiding door grote grazers, wordt de rijkdom aan insecten en andere ongewervelden hierdoor vaak negatief beïnvloed, concludeert Roel van Klink uit zijn promotieonderzoek. Lees meer.

Soft-bottom intertidal ecosystems shaped by ecosystem engineers. Consequences for trophic structure

Cover

Auteur: Els van der Zee
Datum: 28 maart 2014
Universiteit: Rijksuniversiteit Groningen

Effecten van biobouwers als mosselen, oesters, zeegras en krabben langs de kustlijn
Biobouwers zijn soorten die hun omgeving sterk veranderen. Door dit te doen, kunnen ze het aantal en de verspreiding van andere soorten beïnvloeden. Els van der Zee ontdekte dat de aanwezigheid van rifvormende schelpdieren (mosselen en oesters), zeegras en krabben, het aantal soorten en de samenstelling van de voedselketen sterk kunnen veranderen, zowel in de ruimte als over de tijd.
Lees meer.

Grazing as a nature-management tool. The effect of different livestock species and stocking densities on salt-marsh vegetation and accretion

Auteur: Stefanie Nolte
Datum: 24 januari 2014
Universiteit: Rijksuniversiteit Groningen

Nolte voerde een experiment uit op de vastelandskwelder Noord-Friesland Buitendijks om de effecten van verschillende soorten vee en beweidingdichtheden op de vegetatie te bestuderen. Zij concudeerde: Een koe is geen paard en de ene kwelder is de andere niet.Een zorgvuldige keuze voor beweiding door koe of paard kan op kwelders de biodiversiteit bevorderen. Lees meer.

Grazing as a nature management tool. An experimental study of the effects of different livestock species and stocking densities on salt-marsh birds

Auteur: Freek Mandema
Datum: 24 januari 2014
Universiteit: Rijksuniversiteit Groningen

De kernvraag die Mandema stelt in zijn proefschrift is ‘Hoe kunnen we beweiding gebruiken in het natuurbeheer van vogels in termen van de keus voor het soort vee en de keus van veedichtheden? Daarbij maakte hij gebruik van een uniek grootschalig beweidingsexperiment met vijf verschillende beweidingsregimes. Hij concudeert onder ander dat veel verschil in beweidingsregimes gunstig is voor vogels op de kwelder. Lees meer.

Bivalve loops. The importance of ecosystem engineering for soft-bottom intertidal ecosystems

Auteur: Serena Donadi
Datum: 15 november 2013
Universiteit: Rijksuniversiteit Groningen

Op het wad wordt hard gewerkt: kokkels graven, mossels bouwen riffen en wadpieren werpen sedimenthopen op. Onderzoek naar ecosystemen te land en ter zee heeft aangetoond dat dergelijke biobouwers een ecosysteem sterk kunnen beïnvloeden doordat ze hun omgeving veranderen. Lees meer.

The emergent properties of spatial self-organization: a study of patterned mussel beds

Cover

Auteur: Quan-Xing Liu
Datum: 15 november 2013
Universiteit: Rijksuniversteit Groningen

Begrip van de natuurlijke veerkracht van ecosystemen is van cruciaal belang voor het beheer en de bescherming van de natuur. Quan-Xing Liu gebruikte mosselbedden als modelsysteem om te onderzoeken hoe ruimtelijke zelforganisatie de veerkracht van het ecosysteem beïnvloedt. Zijn onderzoek gaat over patroonontwikkeling op verschillende ruimtelijke schalen. Lees meer.

Multi-trophic interactions within the seagrass beds of Banc d’Arguin, Mauritania: a chemosynthesis-based intertidal ecosystem

Cover

Auteur: Matthijs van der Geest
Datum: 15 november 2013
Universiteit: Rijksuniversiteit Groningen

De vele kanoetstrandlopers die overwinteren in Banc d’Arguin, een waddengebied in Mauritanië, kunnen daar amper genoeg voedsel vinden. Ze zijn afhankelijk van een complex voedselweb, waar zeegras, zwavelbacteriën en verschillende soorten schelpdieren deel van uit maken. Lees meer.

Spoonbills as a model system: a demographic cost-benefit analysis of differential migration

Cover

Auteur: Tamar Lok
Datum: 15 november 2013
Universiteit: Rijksuniversiteit Groningen

Lepelaar trekt verder dan goed voor hem is
Trek, de jaarlijkse verplaatsing tussen broed- en overwinteringsgebieden, komt voor bij veel dieren. Maar er zijn enorme verschillen. Sommige dieren trekken helemaal niet, terwijl anderen jaarlijks de hele wereld rondreizen. Tamar Lok deed onderzoek naar de evolutionaire drijfkrachten van deze variatie
. Lees meer.

A historical ecology of two closely related gull species (Laridae): multiple adaptations to a man-made environment

Cover

Auteur: Kees Camphuysen
Datum: 21 juni 2013
Universiteit: Rijksuniversiteit Groningen

Waarom worden meeuwenkuikens vooral op zondag vermoord? Hoe beïnvloedt de mens de grootte van meeuwenpopulaties? Deze en vele andere vragen worden beantwoord in het proefschrift van Kees Camphuysen Hij promoveerde op 21 juni aan de Rijksuniversiteit Groningen. Lees meer.

Adaptation and dispersal of native salt-marsh species Elytrigia atherica

Cover

Auteur: Roos Veeneklaas
Datum: 14 juni 2013
Universiteit: Rijksuniversiteit Groningen

De afgelopen decennia is zeekweek (Elytrigia atherica) op de kwelders langs de Noordzeekust sterk toegenomen, wat heeft geleid tot een eentonige ruige vegetatie met een lage diversiteit aan planten, broedvogels en insecten. Roos Veeneklaas heeft aangetoond dat de snelle toename van zeekweek op de vasteland- en eilandkwelders grotendeels een gevolg is van successie. Lees meer.

Fishing for Food; Feeding ecology of harbour porpoises Phocoena phocoena and white-beaked dolphins Lagenorhynchus albirostris in Dutch waters

Cover thesis

Auteur: Okka Jansen
Datum: 8 maart 2013
Universiteit: Wageningen University

Kustwateren zijn rijke mariene ecosystemen. In de Nederlandse kustwateren zijn bruinvissen de meest voorkomende kleine walvisachtigen. De aantallen en verspreiding van bruinvissen zijn in de afgelopen decennia sterk veranderd. De vraag is waarmee deze veranderingen samenhangen. Promovenda Okka Jansen onderzocht in dat kader de voedselecologie van de bruinvis in de Nederlandse kustwateren. Lees meer.

Size-dependent predation risk for young bivalves

Cover

Auteur: Henrike Andresen
Datum: 8 januari 2013
Universiteit: Vrije Universiteit Amsterdam

Een klein verschil in lichaamsgrootte heeft een grote invloed op de overlevings­kans van jonge schelpdieren, concludeert Henrike Andresen in haar proefschrift. Zij onderzocht predatie door kreeftachtigen op tweekleppige schelpdieren in de vroege fase van het bodemleven. Lees meer.

Clonal and sexy: The dynamics of sexual and asexual reproduction in dwarf eelgrass, Zostera noltii Hornemann in the northern Wadden Sea

Cover

Auteur: Andreas Zipperle
Promotiedatum: 1 oktober 2012
Universiteit: Rijksuniversiteit Groningen

Het kleine zeegras (Zostera noltii) in de noordelijke Waddenzee is veel veerkrachtiger dan men dacht. Veranderende omstandigheden in de zee zijn dan ook geen grote bedreiging voor deze soort. Een nieuw ontdekte overlevingsstrategie blijkt daarbij van belang. Dat concludeerde Andreas Zipperle uit zijn promotieonderzoek naar de voortplantingsstrategie van het kleine zeegras in de Waddenzee. Lees meer

The assembly of a salt-marsh ecosystem. The interplay of green and brown food webs

Cover thesis Maarten Schrama

Auteur: Maarten Schrama
Datum: 29 juni 2012
Universiteit: Rijksuniversiteit Groningen

Grote grazers stampen de kweldergrond van Schier soortenrijk.
Maarten Schrama onderzocht de ecologische systemen op de kwelders van Schiermonnikoog in verschillende stadia van rijpheid. Hij ontdekte onder meer dat de grote grazers de kwelder soortenrijk houden door de grond aan te stampen. Dit effect is uniek voor kwelders en verklaart tevens waarom natuurbeheer met grote grazers vaak veel minder goed werkt in andere natuurgebieden
Lees meer. 

Self-organization on mudflats

Cover thesis

Auteur: Eelke Folmer
Datum: 20 april 2012
Universiteit: Rijksuniversiteit Groningen

Hypes op het wad; Steltlopers imiteren elkaar
De huidige verspreidingsmodellen voor sociale dieren schieten tekort omdat ze geen rekening houden met het feit dat er naast competitie ook aantrekking tussen soortgenoten plaatsvindt, concludeert Eelke Folmer in zijn proefschrift. Hij deed onderzoek naar ‘zelforganisatie’ op wadplaten, onder andere bij voedselzoekende steltlopers. 
Lees meer.

Being at the right place interpreting the annual life cycle of Afro Siberian red knots

Cover

Auteur: Jutta Leyrer
Datum: 3 oktober 2011
Universiteit: Rijksuniversiteit Groningen

Overwintering in West-Afrika gevaarlijker dan gedacht voor de kanoet.
Het lijkt erop dat niet de ultralange trektocht van de kanoet de hoogste tol eist onder de populatie, zoals algemeen gedacht werd, maar dat de meeste sterfte pas optreedt na aankomst in het overwinteringsgebied, concludeert Jutta Leyrer. Zij bracht de gevaarlijke en voorspoedige momenten in de jaarlijkse levenscyclus van de steltloper in kaart.
Lees meer.

Spatial patterns in phototrophic biofilms. The role of physical and biological interactions

Cover thesis

Auteur: Ellen Weerman
Promotiedatum: 11 mei 2011
Universiteit: Radboud Universtiteit Nijmegen

Golvende getijdenplaten mooi maar ook nuttig
We denken bij landschappen vaak aan bergen en beken, waar de geologie bepaalt welke planten op welke plek kunnen groeien. Maar het kan ook andersom gebeuren: dat planten de ingenieurs zijn van een ecosysteem en door interacties met de omgeving het landschap juist vormgeven.
Lees meer.

Living apart together: interactions between aboveground grazers, plants and soil biota

Cover

Auteur: Ciska Veen
Datum: 29 april 2011
Universiteit: Rijksuniversiteit Groningen

Onder- en bovengrondse organismen staan met elkaar in verbinding via planten. Ze eten plantenmateriaal en veranderen de nutriëntenkringloop in de bodem. Dit heeft een belangrijke invloed op plantengroei en de soortensamenstelling in de plantengemeenschap. Ciska Veen onderzocht hoe het samenspel tussen bovengrondse gewervelde herbivoren en bodemorganismen de plantengemeenschap beïnvloedt. Een deel van het veldwerk werd uitgevoerd op Schiermonnikoog. Lees meer.

Sustainable Exploitation of Saline Resources ecology, ecophysiology and cultivation of potential halophyte crops

Auteur: Arjen de Vos
Datum: 20 april 2011
Universiteit: Vrije Universiteit Amsterdam

Van zoute kwel naar zilte bron
Door het telen van zouttolerante gewassen kan verzilting ook als een kans voor duurzame zilte landbouw worden opgevat, in plaats van als een probleem dat bestreden moet worden. Dit blijkt uit het promotieonderzoek van Arjen de Vos. Bodemverzilting vormt een serieuze bedreiging voor landbouwgronden. Ongeveer een kwart van Nederland is gevoelig voor verzilting en het is al nodig om deze gebieden door te spoelen met (kostbaar) zoet water om de verzilting tegen te gaan.
Lees meer.

Struggle for safety. Adaptive responses of wintering waders to their avian predators

Auteur: Piet van den Hout
Datum: 17 december 2010
Universiteit: Rijksuniversiteit Groningen

Een slimme steltloper is op zijn predator voorbereid.
Hoewel roofvogels weinig invloed hebben op het sterftecijfer onder steltlopers als kanoeten en steenlopers, wordt het gedrag en de lichaamseigenschappen van de individuele prooivogel wel sterk beïnvloed door het predatiegevaar. Piet van den Hout onderzocht de vraag welke invloed predatoren zoals valkachtigen hebben op populaties en individuen van niet-broedende steltlopers.
Lees meer.

The spatial and temporal link between common terns sterna hirundo and their prey fish in de Wadden Sea

Cover thesis

Auteur: Andreas Dänhardt
Datum: 19 november 2010
Universiteit: Universität Oldenburg

In dit proefschrift wordt de invloed van verspreidingspatronen van vis in tijd en ruimte op de reproductie van Grote Sterns Sterna hirundo onderzocht.
Lange termijn veranderingen in het broedsucces kunnen verklaard worden door de aanwezigheid van Noordzee haring Clupea harengus.
Lees meer.

What is natural? The scale and consequences of marine bio invasions in the North Atlantic Ocean Cover thesis

Voorkant proefschrift

Auteur: Deniz Haydar
Datum: 18 juni 2010
Universiteit: Rijksuniversiteit Groningen

Natuurlijke ecosystemen bestaan niet in de Noord-Atlantische Oceaan. De omvang van mariene bioinvasies is veel groter dan algemeen wordt aangenomen, en natuurlijke ecosystemen bestaan niet in de Noord-Atlantische Oceaan, concludeert Deniz Haydar uit haar promotieonderzoek naar het vóórkomen van exoten in de Noordzee. We blijken mogelijk honderden mariene bioinvasies over het hoofd te hebben gezien. Dat kunnen ook soorten zijn die een belangrijke rol spelen in ecosystemen. Lees meer.

Staging ecology of black-tailed godwits in Portuguese rice fields and correlations with breeding season events

Voorkant Proefschrift

Auteur: Pedro Lourenço
Datum: 14 juni 2010
Universiteit: Rijksuniversiteit Groningen

Voor grutto's belangrijke Portugese rijstvelden verdienen bescherming
Voor grutto's (Limosa limosa) van de limosa-ondersoort zijn de rijstvelden van het Iberische schiereiland belangrijke pleisterplaatsen op hun jaarlijkse trek van West-Afrika naar Noord-Europa. Om de bescherming van deze gebieden te garanderen stelt Pedro Lourenço de volgende beheersmaatregelen voor: houd een gedeelte van de rijstvelden onder water gedurende de winter en wijs de meest belangrijke rijstgebieden voor grutto's aan als beschermd (natuur)gebied.
Lees meer.

Spatial ecology of intertidal macrobenthic fauna in a changing Wadden Sea

Download Proefschrift (10 Mb)

Auteur: Casper Kraan
Promotiedatum: 26 april 2010
Universiteit: Rijksuniversiteit Groningen

De Nederlandse Waddenzee dreigt door een afnemende voedselvoorraad een knelpunt te worden in de jaarlijkse migratiecyclus van de kanoet. Dat blijkt uit het promotieonderzoek van Casper Kraan. Hij bestudeerde twee ondersoorten van de kanoet, de Calidris canutus islandica en de Calidris canutus canutus. 'Het lijkt erop dat beide soorten er niet meer in slagen om voldoende aan te sterken in het Waddengebied,' zegt Kraan. Lees meer.

Carrying capacity of a heterogeneous lake for migrating swans

Voorkant proefschrift

Auteur: Abel Gyimesi
Promotiedatum: 29 januari 2010
Universiteit: Universiteit Utrecht

Zwanen verklappen waar ze worden verstoord
Op welke plekken zwanen verstoring door recreanten ervaren, is af te lezen aan de hoeveelheid voedsel die ze achterlaten. Tenminste, als je corrigeert voor andere milieufactoren zoals bodemsoort en waterdiepte. Dat blijkt uit onderzoek, waarop onderzoeker Abel Gyimesi van het Nederlands Instituut voor Ecologie (NIOO-KNAW) op vrijdag 29 januari promoveerde aaan de Universiteit Utrecht.
Lees meer

Impact of atmospheric nitrogen deposition on lichen-rich, coastal dune grasslands

Voorkant proefschrift

Auteur: Eva Remke
Promotiedatum: 14 januari 2010
Universiteit: Radboud Universiteit Nijmegen

De luchtverontreiniging met zuren en meststoffen (stikstofverbindingen) wordt sinds de tachtiger jaren onderkend als een groot probleem, toen bossen in Europa op grote schaal begonnen af te sterven. Sindsdien zijn in een aantal ecosystemen (heiden, kalkgraslanden) de gevolgen van de luchtvervuiling onderzocht. In dit onderzoek van Eva Remke is de kwetsbaarheid van korstmosrijke duingraslanden voor vermesting vanuit de lucht vastgesteld. Zij bekeek de effecten van stikstofdepositie in zowel sterk aangetaste gebieden als Terschelling als op nagenoeg intacte locaties rondom de Oostzee. Lees meer

Individual fitness correlates in the Black-tailed Godwit

Voorkant proefschrift

Auteur: Julia Schröder
Promotiedatum: 11 januari 2010
Universiteit: Rijksuniversiteit Groningen

Fatale vergrijzing onder grutto's in Nederland
Het zal niet lang meer duren voor de grutto in Nederland een zeldzame broedvogel is. Als er niet snel ingrijpende maatregelen worden genomen, tenminste. Dat stelt Julia Schröder naar aanleiding van haar onderzoek naar fitnesscorrelaties bij de grutto. Er is, met name, niet genoeg jonge aanwas.
Lees meer

Salt-marsh sediment: natural gamma-radioactivity and spatial patterns

Auteur: Alma de Groot
Promotiedatum: 23 oktober 2009
Universiteit: Rijksuniversiteit Groningen

Kwelders, begroeide gebieden die periodiek door de zee worden overspoeld, staan in de belangstelling vanwege hun bijdrage aan kustbescherming en biodiversiteit. Om deze dynamische gebieden goed te kunnen beheren is inzicht nodig in de opslibbing en ontwikkeling van kwelders op lange termijn. Lees meer

Pacific Oysters in Dutch Estuaries - Causes of Success and Consequences for Native Bivalves

Auteur: Karin Troost
Promotiedatum: 9 oktober 2009
Universiteit: Rijksuniversiteit Groningen

In dit proefschrift wordt onderzocht waardoor de Japanse oester zich zo snel heeft kunnen vestigen in Nederland en wat daarvan de gevolgen zijn voor inheemse schelpdieren. Tegenwoordig komen verscheidene niet-inheemse diersoorten voor in Nederland, waarvan de Japanse oester een van de meest succesvolle is. Lees meer

The eco-geography of the brown shrimp Crangon crangon in Europe

Cover

Auteur: Joana Campos
Promotiedatum: 10 september 2009
Universiteit: Vrije Universiteit Amsterdam

De bruine of gewone garnaal Crangon crangon is een van de meest voorkomende soorten in Europese ondiepe kustwateren en belangrijk voor de Noordzeevisserij. Joana Campos bevestigt in haar promotieonderzoek dat vrouwelijke garnalen sneller groeien dan mannelijke en dat de trends voor beide geslachten apart bestudeerd moeten worden. Hun groei is misschien langzamer dan eerder werd aangenomen maar zij presenteert in haar proefschrift voorstellen om het visserijbeheer te verbeteren. Lees meer.

Bottlenecks, budgets and immunity the costs and benefits of immune function over the annual cycle of red knots (Calidris canutus)

Auteur: Debbie Buehler
Datum: 7 november 2008
Universiteit: Rijksuniversiteit Groningen

Immuniteit kanoet varieert tijdens jaarcyclus
"Hoe gaan trekvogels om met het risico ziek te worden en hoe verdelen ze de hulpbronnen die nodig zijn voor de immuunfuntie tijdens hun drukke jaarcyclus?" Het proefschrift van Debbie Buehler probeert ons begrip van de jaarcyclus van immuunfunctie in verschillende omgevingen te vergroten. Kanoeten, waadvogels die over lange afstand trekken, werden gebruikt als modelsoort voor experimentele- en veldstudies.
Lees meer.

Travels in a changing world: flexibility and constraints in migration and breeding of the Barnacle goose

Auteur: Götz Eichhorn
Datum:    23 juni 2008
Universiteit: Rijksuniversiteit Groningen

De flexibiliteit van de brandgans
Een zo optimaal mogelijke management van tijd en (voedsel)energie is erg belangrijk voor het maximeren van de fitness van het individu (dus op de overleving en het voortplantingssucces). Götz Eichhorn onderzocht de aspecten van de tijdsplanning en het verkrijgen en benutten van voedselbronnen bij de brandgans Branta leucopsis tijdens de voorjaarstrek en tijdens het broedseizoen. Hij constateerde een opmerkelijke flexibiliteit van deze gans in zijn trek- en broedgedrag
. Lees meer.

Breeding origins of wader populations utilizing the Dutch Wadden Sea as deduced from body dimensions, body mass, and primary moult

Auteur: Meinte Engelmoer
Promotiedatum: 7 januari 2008
Universiteit: Rijksuniversiteit Groningen

In dit proefschrift wordt het het numerieke en functionele belang van de Waddenzee voor 12 soorten steltlopers in de afgelopen 30 jaar behandeld. De resultaten van tellingen en vangsten van deze twaalf steltlopersoorten worden behandeld. Lees meer

Growth and reproduction in bivalves, an energetic approach

Auteur: Joana Cardoso
Datum: 21 september 2007
Universiteit: Rijksuniversiteit Groningen

Groei en overleving van tweekleppigen in de Waddenzee
In de Waddenzee treden grote verschillen in omgevingsfactoren op, zoals watertemperatuur, zoutgehalte, voedselaanbod, stroming, die de groei, overleving en voortplanting van bodemdieren beïnvloeden.
Joana Cardoso onderzocht het effect van omgevingsfactoren op de groei en voortplanting van vijf algemene schelpdiersoorten: het nonnetje, de kokkel, de mossel en de strandgaper, maar ook de Japanse of Pacific oester, een soort die recentelijk in de Waddenzee verschenen is en momenteel in aantal toeneemt. Lees meer.

Interference competition and patch choice in foraging shore crabs

Auteur: Isabel Smallegange
Promotiedatum: 5 september 2007
Universiteit: Universiteit van Amsterdam

In dit proefschrift wordt het foerageergedrag van de strandkrab - één van de toppredatoren van de Waddenzee - bestudeerd. De rol die competitie en prooiaanbod spelen in de plekkeuze en de ruimtelijke verspreiding van foeragerende predatoren stond daarbij centraal. Lees meer

Common Eiders Somateria mollissima in the Netherlands: The rise and fall of breeding and wintering populations in relation to the stocks of shellfish

Cover thesis

Auteur: Romke Kats
Datum: 20 april 2007
Universiteit: Rijksuniversiteit Groningen

Sterfte eidereenden direct gevolg mosselentekort
De afgelopen vijftien jaar is regelmatig grote sterfte opgetreden onder eidereenden. De oorzaak hiervan is rechtstreeks terug te voeren op het magere aanbod van zowel diepwatermosselen als droogvallende mosselbanken in het waddengebied, ontdekte Romke Kats. De mosselen zijn zelfs zo belangrijk voor eidereenden, dat Kats de eenden beschouwt als een belangrijke indicatorsoort voor de mosselstand in de Waddenzee.
Lees meer.

The role of dispersal constraints in the assembly of salt-marsh communities

Auteur: Esther Chang
Datum: 10 november 2006
Universiteit: Rijksuniversiteit Groningen

Storm van grote invloed op zaadverspreiding kwelderplanten
Esther Chang onderzocht de invloed van  zaadverspreidingsfactoren op de soortensamen­stelling binnen plantengemeenschappen op de kwelder, in het bijzonder op Schiermonnikoog. Zij concludeert onder andere dat het grote vermogen van stormen om zaden te kunnen verbreiden het vóórkomen van soorten op meer groeiplaatsen lijkt te versterken, maar tevens het aantal individuen van soorten te beperken door het wegspoelen van veel zaden uit bronpopulaties
. Lees meer.

State-dependent life-history strategies; a long-term study on Oystercatchers

Auteur: Martijn van de Pol
Datum: 14 juli 2006
Universiteit: Rijksuniversiteit Groningen

Scholekster met goed huwelijk succesvoller
Scholeksters zijn langlevende (soms wel 35 jaar) kust- en weidevogels, die ieder jaar hetzelfde territorium verdedigen en daar hun jongen grootbrengen. Veel van deze zwart-witte steltlopers blijven hun hele leven bij dezelfde partner, al is overspel en scheiding zeker geen onbekend fenomeen. Op het eerste gezicht mogen de vogels gelijk lijken, ze blijken allemaal een ander levensverhaal te hebben, afhankelijk van hun afkomst, de keuzes die ze maken en het lot. 
Lees meer.

Restoration of salt marshes

Auteur: Mineke Wolters
Datum: 1 mei 2006
Universiteit: Rijksuniversiteit Groningen

Spontaan herstel van kwelders na dijkdoorbraak
Kwelders zijn eeuwenlang ingepolderd en geschikt gemaakt voor landbouwkundig gebruik. Tegenwoordig is inpoldering echter financieel weinig aantrekkelijk en is de functie van kwelders voor natuurbehoud en kustverdediging prominent geworden. Deze omslag komt tot uiting in het besluit om verschillende voormalig ingepolderde gebieden terug te geven aan de zee, middels het doorbreken van dijken of zomerkades (ontpoldering). Kwelders zijn, met name in de winter, belangrijke voedselbronnen voor vogels en vormen een belangrijke kustverdediging
. Lees meer.

Ecology and membrane lipid distribution of marine Crenarchaeota: Implications for TEX86 paleothermometry

Auteur: Cornelia Wuchter
Datum 27 februari 2006
Universiteit: Universiteit van Utrecht

Oerbacteriën spelen belangrijke rol in koolstof- en stikstofcycli van de zee
Cornelia Wuchter deed bij het Koninklijk Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ) onderzoek naar een aantal zeer basale vragen in de microbiologie: waar in zee komen oerbacterien voor en wat zijn de koolstofbron en de energiebron waarvan zij leven? Daarnaast bekeek zij of veranderingen in de samen-stelling van de unieke vetten van deze organismen gebruikt kan worden om de temperatuur van de bovenste laag van het zeewater in het verre verleden te herleiden. 
Lees meer

Geese on a green wave: flexible migrants in a changing world

Auteur: Sandra van der Graaf
Datum:    10 februari 2006
Universiteit: Rijksuniversiteit Groningen

Brandganzen flexibel bij veranderingen in klimaat en grasland
De brandgans is in staat zich aan te passen aan de huidige veranderingen in het klimaat en op graslanden. Dit blijkt uit onderzoek van promovenda Sandra van der Graaf. De ganzen zullen dan ook niet uit het Nederlandse kustgebied verdwijnen. Wel zal de populatie kleiner worden.
Lees meer.

Living with gulls : trading off food and predation in the Sandwich Tern Sterna sandvicensis

Cover thesis

Auteur: Eric Stienen
Datum: 20 januari 2006
Universiteit: Rijksuniversiteit Groningen

Halverwege de vorige eeuw broedde driekwart van de Europese populatie van de grote stern Sterna sandvicensis langs de Nederlandse kust. Na een lekkage van gifstoffen in de Nederlandse en Duitse kustwateren liep het aantal broedparen dramatisch terug; van 35 duizend in de jaren vijftig naar slechts 865 in 1965. Het herstel verloopt langzaam; in 1994 waren er nog maar tienduizend broedparen. Bovendien schommelt de Nederlandse populatie flink. Lees meer.

Grazing in coastal grasslands : Brent Geese and facilitation by herbivory

Auteur: Daan Bos
Datum: 25 oktober 2002
Universiteit: Rijksuniversiteit Groningen

Rotganzen zijn, samen met brandganzen, de meest talrijke ganzen in het internationale Waddengebied. Ze foerageren beide op kwelders en in polders langs de kust. Met name de voorjaarsperiode is voor rotganzen belangrijk omdat ze in die periode moeten opvetten ter voorbereiding van de trek naar de broedgebieden en het broedseizoen zelf. Lees meer.

Floundering - Processes of tidal transport and accumulation of larval flounder (Platichthys flesus L.) in the Ems-Dollard nursery

Afbeelding voorkant Proefschrift

Auteur: Zwanette Jager
Promotiedatum: 20 april 1999
Universiteit: Universiteit van Amsterdam

Het proefschrift van Zwanette Jager, getiteld 'Floundering - Processes of tidal transport and accumulation of larval flounder (Platichthys flesus L.) in the Ems-Dollard nursery', beschrijft de processen van getijden­transport en ophoping van botlarven in de kinderkamer. Lees meer

Bivalve reproduction in the Wadden Sea : effects of winter conditions on reproductive effort and recruitment

Auteur: Pieter Honkoop
Datum: 11 december 1998
Universiteit: Rijksuniversiteit Groningen

In dit proefschrift worden de effecten van winterse omstandigheden op de reproductie van de tweekleppige Macoma balthica (het nonnetje) bestudeerd. Lees meer.