Skip to main content

Opinie: Hoe de bezoekerseconomie weer op gang kan komen na het coronavirus

In de serie opinieartikelen in het Friesch Dagblad, die op initiatief van de Waddenacademie tot stand komen is een artikel verschenen van Stefan Hartman. De bezoekerseconomie ligt door de coronacrisis op zijn gat. De klap komt vooral hard aan op de Waddeneilanden. Duurzaamheid moet voorop staan als alles straks weer aantrekt.

Terschelling

Terschelling. Vooral de Waddeneilanden worden zwaar getroffen door het instorten van de bezoekerseconomie.

Het coronavirus en de maatregelen om het virus in te dammen hebben een ongekende impact op de bezoekerseconomie. Dit is het cluster van onder andere toerisme, recreatie, evenementen, festivals, attracties, horeca en musea. Deze bezoekerseconomie is in een mum van tijd vrijwel tot stilstand gekomen.

De onzekerheid in de huidige corona-situatie noodzaakt om diverse scenario’s te verkennen.

Bezoeken afleggen voor hele praktische zaken als boodschappen zijn aan regels gebonden en ook bezoek aan familieleden probeert men tot een minimum te beperken. Verre vakanties zijn uitgesloten en er is nog nauwelijks sprake van binnenlandse (dag)toerisme. Uitwaaien op het strand of een wandeling in het bos is taboe geworden en wordt op verschillende plekken zelfs actief ontmoedigd.

Waddeneilanden

Het is nog nooit zo stil geweest in de horecazaken, de bungalowparken, de hotels, de campings. De reuring is weg, de economische impact groot. De Waddeneilanden worden bijvoorbeeld economisch gezien zwaar getroffen. De sector is er zeer groot en de impact werkt door onder andere op toeleverende bedrijven, (publieke) voorzieningen en vervoersmaatschappijen. Hetzelfde beeld geldt uiteraard ook elders in Fryslân en daar buiten.

Hoopvol

De berichten uit de medische wereld zijn inmiddels hoopvol. De maatregelen lijken te werken. Nederland heeft zich razendsnel ontwikkeld tot een anderhalvemetersamenleving. Dit geeft de burger moed. Wanneer kunnen we maatregelen afschalen of zelfs opheffen? De vraag wordt inmiddels volop gesteld. Er is hoop op meer bewegingsruimte. Dat leidt de weg in tot herstel van de bezoekerseconomie. Maar wanneer er versoepeling komt en op welke manier, dat staat nog sterk ter discussie. Tot die tijd zal de anderhalvemetersamenleving voor grote uitdagingen gaan zorgen voor de horeca, campings, attracties, festivals en evenementen. Creativiteit is nodig om op korte termijn oplossingen te vinden en veerkracht is nodig om op langere termijn het hoofd boven water te houden.

Als ‘we’ als bezoekers allemaal weer mogen reizen, hoe ziet dan de aard en omvang van het herstel er uit? Krijgen we te maken met nabijheidstoerisme: lekker dicht bij huis? Consumeren we bewuster en lokaal om de lokale ondernemer te steunen? Of terug naar oude patronen van de verre reizen en het massatoerisme naar de hotspots?

En hoe reageert de sector; terug naar business as usual? Blijven de innovaties die opkomen nu tijdens het coronatijdperk ook in de toekomst? En de aantallen; keert de groei van de afgelopen jaren terug of kent de toekomst substantieel minder bezoekers? De onzekerheid in de huidige corona-situatie noodzaakt om diverse scenario’s te verkennen. Allen dan lukt het om tijdig in te spelen op wat komen gaat. Goed voorbeeld zijn de toekomstscenario’s die het Center of Expertise Leisure, Tourism & Hospitality (CELTH) heeft uitgebracht voor de bezoekerseconomie.

Marketeers in het toerisme gaan in ieder geval uit van herstel en roepen ‘droom nu, bezoek later’. Laat deze oproep alsjeblieft ook gelden voor het oriënteren op de eigen regio en het eigen land. Dat is bovendien wat men waarschijnlijk als eerste weer kan bezoeken. Laten we hopen dat het leidt tot een herontdekking en herwaardering van al dat moois dichtbij. Dat scheelt een hoop verre reizen, tijd, ergernis, geld, CO2 en draagt bij aan lokale bestedingen, voorzieningen en investeringen.

Al met al is het niet de vraag of de bezoekerseconomie aantrekt, maar wel wanneer, hoe snel en op welke manier. Het onderwerp duurzaam toerisme zal daarom ook in de toekomst op de agenda staan. Zo ook al op dinsdag 19 mei als de Waddenacademie een online webinar ‘Duurzaam Toerisme’ organiseert.

Stefan Hartman is programmamanager European Tourism Futures Instiute (ETFI) bij NHL Stenden Hogeschool en lid van Young Wadden Academy.

Dit artikel verscheen op 30 april 2020 in het Friesch Dagblad.

Bekijk ook het overzicht van alle sinds mei 2011 verschenen opinieartikelen.