Eerste afgestudeerde van nieuwe opleiding Climate Studies

23.03.2010 14:18 Leeftijd: 9 Jaar
Categorie: Klimaat, Internationaal, Nederlands
Door: Wageningen UR

Anouk van Baalen is de eerste afgestudeerde Master van de nieuwe studierichting Climate Studies van Wageningen University.

Van Baalen deed haar afstudeeronderzoek in het Amazonegebied, waar ze onderzocht wat het kappen van de bossen betekent voor het klimaat - waar ze vooral heeft geleerd om te improviseren in de zware omstandigheden die het onderzoek in zo'n afgelegen gebied omgeven. 'Uiteindelijk is mijn onderzoek nog het meest nuttig omdat het zoveel inzicht geeft in hoe je onderzoek kunt doen in zo'n afgelegen omgeving'.

Anouk van Baalen reisde voor haar afstudeeronderzoek naar het Amazone-gebied en onderzocht daar de invloed van ontbossing op de verdamping van water, een belangrijke factor in klimaatverandering. 'Als kind was ik al heel geïnteresseerd in tropisch bossen en klimaat. Ik bekeek het nieuws over de regenwouden die gekapt werden, en was in de weer met steentjes verzamelen en lieveheersbeestjes onder de loep nemen. Het was dan ook geweldig om de kans te krijgen om in de Amazone klimaatgerelateerd onderzoek te doen.' Het onderzoek deed ze in samenwerking met het Braziliaanse onderzoeksinstituut voor de Amazone (INPA). 'Door een goede samenwerking heb ik veel kunnen leren van mijn vakgebied en ook van de Braziliaanse cultuur. Dit heeft mij een mooie rugzak met ervaringen gegeven, die mijn kansen op een baan vergroten.'

Kennismaking met gifslang, tarantula en jaguar
Het onderzoek verliep anders dan ze van tevoren had verwacht. 'Ik had gedacht dat het makkelijker zou zijn om mijn onderzoek uit te voeren. Maar wat op papier heel logisch lijkt is toch wel even anders als je daar daadwerkelijk in dat veld staat, bijvoorbeeld midden in een enorme stortbui. Ik heb ook een keer meegemaakt dat een gids me nog net op tijd wees op een gevaarlijke gifslang, die opgerold vlak naast mijn regenmeter lag. En wat dacht je van mijn ontmoeting met een tarantula en een jaguar?' Ook de omstandigheden van het veldonderzoek waren zwaar. In totaal is Van Baalen zeven maanden in Brazilië geweest. In die periode was ze regelmatig tien dagen achter elkaar in het veld bezig. 'We moesten alles zelf sjouwen: drinkwater, gas, benzine voor de generator, om ter plekke elektriciteit op te wekken. Ons kampement bestond uit een dak op palen en wat hangmatten om in te slapen. Onze badkamer was het riviertje dat erlangs liep. 's Nachts moesten we onze eetvoorraad goed beschermen tegen de hongerige beesten, waaronder vleermuizen en apen.'

De klimaattop in Kopenhagen
Voor haar stage bij Milieudefensie is Anouk van Baalen afgelopen december afgereisd naar Kopenhagen voor de VN-klimaattop. Daar heeft ze de onderhandelingen actief gevolgd. De acties van Milieudefensie waren erop gericht ook ontwikkelingslanden een eerlijke positie te geven in de onderhandelingen. Ze ontdekte de grote rol die economische belangen spelen bij de afwegingen die de politiek maakt als het gaat om de gevolgen van klimaatverandering. Terug in Wageningen organiseerde ze samen met collega-studenten een seminar over de klimaatonderhandelingen en de rol die Wageningen UR hierbij in hun ogen kan spelen.

Technisch en sociaal
Tijdens haar studie volgde ze technische vakken, zoals de kringlopen van de aarde en klimaatmodellen. Daarnaast leerde ze bij de colleges sociale wetenschappen, hoe daarmee in de wereldpolitiek om wordt gegaan. Deze combinatie is nadrukkelijk de opzet van Climate Studies bij Wageningen University, die tot uiting komt in de grote variatie van vakken en mogelijkheden om mee te draaien in internationale klimaatonderzoeksprojecten. Bij een veldpracticum, waarin ecosystemen in Spanje en de Veluwe werden vergeleken, werd het Anouk duidelijk wat ze wilde gaan doen met voor afstudeeronderzoek en haar stage.

Toekomst
Voor de toekomst ziet Anouk kansen in het werkveld op het gebied van klimaat. Ze ziet zichzelf bijvoorbeeld als onderzoeker bij een organisatie als Friends of the Earth, Greenpeace, het Wereld Natuurfonds of een adviesbureau op duurzame internationale ontwikkeling: 'Daar kan ik mijn technische kennis inzetten om goed onderbouwde argumenten te geven voor het werk van de organisatie. Dat kan als inhoudelijk medewerker of campaigner: het organiseren van acties, achtergronddocumentatie of het (laten) uitvoeren van onderzoek'.

Klimaat studeren
Wereldwijd houden zich tal van wetenschappers bezig met klimaatverandering, maar er zijn nog maar weinig universitaire opleidingen die zich specialiseren in onderzoek naar klimaat. Om die leemte te vullen biedt Wageningen University sinds twee jaar de Master of Science-opleiding Climate Studies. In deze tweejarige studie kunnen studenten zich volledig richten op onderzoek naar de oorzaken en gevolgen van klimaatverandering. Dat doen ze onder begeleiding van experts op dit gebied zoals professor Pavel Kabat, een van de lead authors van het IPCC (Intergovernmental Panel on Climate Change). Meer dan 20 studenten uit Nederland en uit andere delen van de wereld volgen nu deze Masteropleiding. Anouk van Baalen is de eerste uit deze groep die haar studie heeft voltooid.

Een belangrijk kenmerk van de nieuwe opleiding Climate Studies is dat deze natuurwetenschappen en sociale wetenschappen combineert. Professor Pavel Kabat hierover: 'Het is mijn ervaring dat voor het aanpakken van klimaatproblemen beide soorten kennis nodig zijn. Daarom heb ik bij de opzet van de nieuwe studierichting aangedrongen op een interdisciplinaire opzet. Studenten verwerven kennis op het gebied van natuurwetenschap, beleid en economie. Vervolgens kunnen zij zich specialiseren in één van die richtingen, maar zonder de andere wetenschappen uit het oog te verliezen.' Zowel studenten met een natuurwetenschappelijke Bacheloropleiding als studenten met een geschikte sociaalwetenschappelijke opleiding kunnen toegang krijgen tot de nieuwe Master Climate Studies.

Lees meer op de site van Wageningen UR en in het thema Klimaat op deze site.