Erfgoed student Sander van Alphen plaatst omstreden rietproef Lauwersmeer in historische context

22.02.2018 01:38 Leeftijd: 300 dagen
Categorie: Cultuurhistorie
Door: waddenacademie

Begin 2017 gaf het Waterschap Noorderzijlvest toestemming aan de provincie Groningen voor de zogeheten ‘rietproef’. Een experiment waarbij zes weken lang gekeken wordt naar de effecten van een peilverhoging in het Lauwersmeer. Deze beslissing leidde tot weerstand onder lokale bewoners, boeren en ondernemers. Inmiddels heeft de Rechtbank in Groningen deze bezwaren ongegrond verklaard. Voor zijn Master Erfgoedstudies aan de Vrije Universiteit onderzocht Sander hoe het verleden richting kan geven aan een toekomstig (gedeeltelijke) terugkeer van getijden dynamiek.

Afsluiting van de Lauwerszee, beeld cover scriptie Sander van Alphen. Foto: ANP, 1969

Daarvoor bezocht hij meerdere keren het gebied, sprak met bewoners en politici en hield een enquête onder de deelnemers aan een historische verhalenavond. Opvallend was dat over de afsluiting van de Lauwerszee in 1969 weinig te vinden was, ondanks de grote impact die deze had op het landschap en de levens van omwonenden. Zo was er bijvoorbeeld geen gedenkteken te vinden. De oorzaak hiervan is vermoedelijk een combinatie van factoren, waaronder de Fries-Groningse provinciegrens en weerstand onder sommige inwoners van Zoutkamp.

De laatste honderd jaar kenmerkt het gebied zich door strijdige belangen onder lokale gemeenschappen en overheidsinstanties. Mogelijk zet dit de verhoudingen omtrent de huidige rietproef extra op scherp. Ondanks de gevoeligheden, lijkt er toch ook meer aandacht te komen voor de afsluiting. In 2019 is deze 50 jaar geleden. Dat zou aanleiding kunnen zijn voor een nieuw gedenkteken. De meeste respondenten gaven echter aan meer te zien in een evenement, zoals die in het kader van de Kerstvloed in 1717. Een dergelijk evenement geeft ruimte aan verschillende meningen en kan aansluiten op actuele vraagstukken, bijvoorbeeld de rietproef.

Sinds zijn afstuderen is Sander van Alphen werkzaam als zelfstandig onderzoeker en spreker op het gebied van cultuurhistorie en erfgoed. De samenvatting van zijn scriptie is opgenomen in het overzicht van wadden gerelateerde afstudeerscripties.

Het volledige onderzoek is op te vragen via: erfgoedlauwerszee(at)gmail.com.