Bodemdaling tot in 2060 voorspellen

21.06.2013 11:33 Leeftijd: 5 Jaar
Categorie: Geowetenschap, Waddenacademie, Nederlands, Algemeen
Door: Nico Hylkema/Leeuwarder Courant

Bodemdaling in de Waddenzee is al onderwerp van menig wetenschappelijk onderzoek geweest. Maar het kan nog beter, meent de Waddenacademie-KNAW.

Presentatie van een bodemdalingsmodel

Het zou mooi zijn als nu eens duidelijk werd wat de bodemdaling als gevolg van gaswinning is onder de Wadden op langere termijn. Hessel Speelman, voorzitter van een door de Waddenacademie in het leven geroepen wetenschappelijke begeleidingscommissie, noemt een prognose voor het jaar 2060. Dan is de gaswinning al enkele decennia achter de rug en is ook het na-ijleffect van de bodemdaling na afloop van de gaswinning duidelijk.

Met enige regelmaat komt de Nederlandse Aardoliemaatschappij  (NAM) met een aanvraag voor winning uit een gasveld onder de Wadden. Het Staatstoezicht op de mijnen van het ministerie van economische zaken verleent die vergunning doorgaans onder strikte voorwaarden, zoals monitoring van de ondergrond, de oppervlakte ende biosfeer. Dit om de effecten van de winning in kaart te brengen. EZ, de NAM en de Waddenvereniging willen nu een kwalitatief  beter wetenschappelijk onderzoek naar de effecten op langere termijn van de gaswinning, waaraan ook onafhankelijke onderzoekers meewerken. De Waddenacademie heeft het voortouw genomen en een begeleidingscommissie gevormd.

Zes deskundigen uit binnen- en buitenland zullen de komende jaren het onderzoek sturen en begeleiden. Dit moet binnen 2,5 jaar leiden tot nieuwe inzichten in de technologie om bodemdaling heel precies te meten. Speelman: ,,Dit is in de Waddenzee gecompliceerd, want we hebben te maken met een dynamisch systeem dat continu aan verandering onderhevig is.’’

Maar ook wil de commissie een beter begrip van de processen in de ondergrond bij gaswinning. Hoe werkt bodemdaling door in het gasgesteente en in de lagen boven de gasreservoirs? Het is een al goed ontwikkeld vakgebied. Nu heeft de NAM nieuw materiaal aangeleverd uit boorkernen die representatief zijn voor de verschillende lagen. Alle lagen worden onderzocht en aan hoge en lage druk blootgesteld om inzicht te krijgen in de gevolgen van gaswinning.

Speelman: ,"We willen een totaalbeeld hebben. Ook van hoe de verschillende velden op elkaar inwerken. We weten al veel van het veld bij Ameland dat al vele decennia in productie is. De gasvelden Moddergat, Lauwersoog, Schierhuizen en Anjum zijn nog maar kort in productie. Nu gaan we het onderzoek in samenhang met de vijf velden doen."

"Veel van de effecten van de gaswinning weten we wel van de winning onder land, maar dat zijn relatief rustige effecten. Onder het Wad spelen veel meer factoren een rol." Zoals de voortdurende zandhonger van het Wad, de na-ijlende effecten van de afsluiting van het Lauwersmeer, het baggeren en de zandsuppletie ten noorden van Ameland. Speelman verheugt zich op het onderzoek. ,"Het is toch het leuke van de aardwetenschap dat Moeder Aarde zo ingewikkeld is, dat al die effecten niet los van elkaar gezien kunnen worden. Dat moeten we in modellen stoppen die een enorme rekenkracht vergen. Maar het zou mooi zijn als we kunnen berekenen en voorspellen hoe de uiteindelijke bodemdaling van gaswinning zal zijn in 2060."

Dit artikel verscheen op 20 juni 2013 in de Leeuwarder Courant.

Meer informatie over de Wetenschappelijke begeleidingscommissie bodemdaling.