Opinie: Ondanks krimp tevredenheid over leefbaarheid

24.09.2018 01:37 Leeftijd: 55 dagen
Categorie: Economie
Door: Wilma de Vries/Friesch Dagblad

In de serie opinieartikelen in het Friesch Dagblad, die op initiatief van de Waddenacademie tot stand komen is een artikel verschenen van Wilma de Vries, senior onderzoeker bij het Fries Sociaal Planbureau. Zij onderzoekt demografische ontwikkelingen en leefbaarheid in Fryslân.

Paesens-Moddergat vanuit de lucht. Foto: Joop van Houdt, beeldbank RWS

De bevolking in het Noorden krimpt en er is sprake van ontgroening en vergrijzing. Krimp en een achteruitgang van de leefbaarheid worden vaak in één adem genoemd. Dit lijkt echter wel mee te vallen. De meeste noorderlingen geven de leefbaarheid bijna een 8 als rapportcijfer.

Het Fries Sociaal Planbureau heeft in samenwerking met Sociaal Planbureau Groningen en Trendbureau Drenthe onderzoek gedaan naar de ervaren leefbaarheid in Noord-Nederland. Bijzonder is dat vijfduizend noorderlingen dezelfde vragen hebben beantwoord, van wie bijna achttienhonderd Friese panelleden. Uit een eerste analyse komt naar voren dat Drenthe op de meeste aspecten van leefbaarheid het hoogst scoort van de drie provincies, Fryslân is een goede tweede en Groningen scoort vaak het laagst.

De grote meerderheid van de noorderlingen ervaart geen achteruitgang van de leefbaarheid in het afgelopen jaar. De groep die wel een achteruitgang ervaart, is in Groningen groter (20 procent) dan in Drenthe en Fryslân (14 procent en 13 procent). Dit verschil lijkt te maken te hebben met de schade aan woningen door de gaswinning in Groningen en alle commotie daar omheen.

Inzet voor leefbaarheid

Volgens de inwoners van de drie Noordelijke provincies dienen vooral de gemeente en ‘iedere inwoner’ zich in te zetten voor de leefbaarheid in hun dorp of wijk. Opvallend is dat inwoners van Fryslân minder vaak aangeven dat de gemeente en de provincie zich zouden moeten inzetten voor de leefbaarheid dan in Groningen en Drenthe. Friezen lijken wat minder naar de overheden te kijken dan de inwoners van de buurprovincies.

Als we inzoomen op Fryslân, dan zien we dat 85 procent van de Friese panelleden vindt dat het aantrekkelijk wonen is in hun dorp of wijk en 87 procent voelt zich daar veilig. Ruim 80 procent ervaart in hun dorp of wijk een prettige omgang met elkaar en ruim de helft heeft veel contact met hun directe buren.

Liefst voorzieningen in de buurt

Als het over leefbaarheid gaat, gaat het vaak over voorzieningen. De belangrijkste voorzieningen in hun dorp of wijk vinden de panelleden de supermarkt, openbaar vervoerhalte, basisschool en huisarts. Fryslân is een provincie met veel dorpen en buurtschappen. In het verleden had ieder dorp een scala aan eigen voorzieningen. Inwoners hechten nog steeds veel waarde aan voorzieningen dichtbij huis. Door schaalvergroting en veranderende consumentenvoorkeuren is dit niet altijd meer mogelijk. Vooral in kleine en middelgrote dorpen zijn de afgelopen jaren voorzieningen verdwenen of komen deze onder druk te staan.

Elektrische fiets

Tegelijkertijd zijn Friezen behoorlijk mobiel. Uit het onderzoek blijkt dat ruim 90 procent van de Friese panelleden tenminste eenmaal per week buiten de eigen woonplaats komt. Als zij toch al onderweg zijn, kunnen zij gebruik maken van voorzieningen die wat verder weg zijn. Een goede bereikbaarheid van voorzieningen lijkt belangrijker dan de beschikbaarheid hiervan in ieder dorp of wijk. Recente ontwikkelingen zoals het gangbaar worden van de elektrische fiets en in de toekomst wellicht de zelfrijdende auto, dragen bij aan de bereikbaarheid van voorzieningen over een grotere afstand.

Niet achterover leunen

Noorderlingen en ook de Friezen geven een ruime voldoende voor de ervaren leefbaarheid. Dit betekent niet dat burgers en overheden achterover kunnen leunen. De verwachte krimp en de veranderende samenstelling van de bevolking vergen ook de komende tijd investeringen. Voor de ouder wordende bevolking is het bijvoorbeeld belangrijk dat voorzieningen ook voor hen bereikbaar blijven of dat er alternatieven komen die het mogelijk maken dat ook voor hen hun huidige woonplaats leefbaar blijft. Voor jongeren is geschikte woonruimte en werk op bereikbare afstand belangrijk. Dan is het voor oud en jong prettig wonen in onze provincie.

Dit artikel verscheen op 24 september 2018 in het Friesch Dagblad.

Bekijk ook het overzicht van alle sinds mei 2011 verschenen opinieartikelen.