Waddenacademie en nationale Unesco-commissie organiseren zeven Waddenlezingen in Leeuwarden

04.10.2010 08:30 Leeftijd: 8 Jaar
Categorie: Nederlands, Waddenacademie, Internationaal
Door: Erik Bettens Fries Dagblad

De Waddenzee is veel te ingewikkeld om in stukken op te delen

Leeuwarden - De Waddenzee is in 2009 als Werelderfgoed aangewezen door Unesco. Maar daarmee is nog geen oplossing gevonden voor de verschillende belangen die om voorrang strijden in dit unieke gebied. De Waddenacademie organiseert met de Nationale Unesco-commissie een reeks lezingen om te benadrukken hoe alles met alles verbonden is op het wad.

Geen gebied in Fryslân wordt zo uitputtend bestudeerd, betwist en in bestuurlijk overleg gewikkeld als de Waddenzee. Dat gaat al jaren zo, en de stapeling van organen en instellingen wordt er niet minder op. De Waddenacademie kwam er in 2008 bij. In 2009 volgde de plaatsing van het gebied op de Werelderfgoedlijst van VN-organisatie Unesco. Het bord 'bestuurlijke spaghetti' raakt zo nog voller, of niet?
Pavel Kabat, voorzitter van de Waddenacademie en hoogleraar Aardsysteemkunde en Klimaatstudies aan de universiteit van Wageningen, ziet juist vanwege die ingewikkelde situatie een rol weggelegd voor zijn instelling.
"We hebben als Waddenacademie in twee jaar al heel veel bereikt. We hebben vijftien rapporten uitgegeven, waarin we vaststellen waar de gaten in onze kennis van het waddengebied zitten. We hebben een kennisagenda opgesteld die is gebruikt bij de verdeling van het Waddenfonds", somt Kabat op.
Maar het is niet alleen papierwerk. "We doen ook wat met de beschikbare kennis. Bijvoorbeeld via een sociaal-economische denktank van ondernemers in het waddengebied. Of via de onderwijsinstellingen die we hier hebben. Zo zijn we ook nadrukkelijk betrokken bij de plannen voor de University Campus Fryslân. Het mooiste is dat we niet alleen maar met eigen dingen komen, maar dat anderen ons ook steeds vaker vragen stellen."

Regels erbij
Greetje van den Bergh, voorzitter van de Nationale Unesco-commissie, ziet de Werelderfgoedstatus evenmin als complicerende factor. "De aanwijzing als Werelderfgoed betekent niet dat er allerlei regels bij komen. De afspraken over behoud en beheer liggen er al."
Wat de Werelderfgoedstatus toevoegt aan de bestaande situatie, is het internationale perspectief. "De Waddenzee is niet alleen van nationaal, maar ook van internationaal belang. Het kan de discussie over economie, duurzaamheid en medegebruik helpen als het besef er is dat dit gebied door de hele wereldgemeenschap als waardevol wordt beoordeeld."
Van den Bergh is de eerste van zeven sprekers bij de Waddenlezingen, die alle in de Kanselarij in Leeuwarden worden gehouden. Zij zal aanstaande maandagavond ingaan op het werk van Unesco, de nationale Unesco-commissie en de werkelijke betekenis van de Werelderfgoedstatus voor de wadden. Ze is opgetogen over de brede opzet van de lezingen, omdat het de kans biedt om een breder publiek te bereiken.
"Veel mensen denken bij Unesco alleen aan cultuur. Maar Unesco is actief op drie terreinen, ook de wetenschap en het onderwijs hoort erbij. We proberen dat zoveel mogelijk onder de aandacht te brengen, maar tot dusver zat er in de lezingen die we organiseerden niet veel lijn. De kans om met de Waddenacademie samen te werken op dit specifieke thema hebben we met beide handen aangegrepen."
Voor Van den Bergh is de Waddenzee ideaal om de brede blik van Unesco voor het voetlicht te brengen. "De ecologische waarde, de biodiversiteit, speelde een belangrijke rol bij de keuze voor dit gebied. Voor ons is het dus heel interessant om de koppeling te maken met de wetenschappelijke belangstelling voor de Waddenzee." Duurzaamheid als leidend beginsel van Unesco past daar ook uitstekend bij. Dat Leeuwarden als stad met hogescholen erg gericht is op waterwetenschappen vindt Van den Bergh een bijkomend voordeel. "We hopen dat we met de lezingen ook studenten trekken, zodat zoveel mogelijk mensen weten dat de nationale Unesco-commissie als informatiebron of samenwerkingspartner beschikbaar is."

Laagdrempelig
De Waddenacademie probeert net als de Unesco-commissie de weg naar een breder publiek te vinden. "Dat doen we door op Oerol aan een experiment mee te doen, met scriptieprijzen en met bijvoorbeeld de bundeling van de Wadweten-columns op onze website. Daarin wordt wetenschappelijk onderzoek uitgelegd aan de geïnteresseerde leek. Daarvan willen we met de Waddenvereniging een boekje uitgeven", aldus Kabat.
De lezingenreeks past goed in die benadering. "We leggen in de lezingen de nadruk op de samenhang in het waddensysteem. In onze optiek is juist in die samenhang de meerwaarde te vinden. Eén en één is bij ons altijd drie. In de lezingen komt op verschillende terreinen als ecologie, cultuurhistorie of geologie die samenhang terug. Altijd met het idee: hoe beïnvloedt het een het ander."
Vanwege die samenhang heeft het dan ook weinig zin om in tegenstellingen te blijven hangen. "Zo zijn wij ervan overtuigd dat een duurzame economische ontwikkeling van het gebied te combineren is met de natuurwaarden", stelt Kabat, die hoopt dat op de avonden in de Kanselarij een dialoog ontstaat. "Het zou daarom heel mooi zijn als we in de zaal ook veel nieuwe gezichten zien."
De eerste van de zeven Waddenlezingen is maandagavond om acht uur in de Kanselarij in Leeuwarden. Dan spreekt drs. Greetje van den Bergh. Dinsdag wordt in het Friesch Dagblad een samenvatting van haar lezing opgenomen, zoals dat ook met de andere Waddenlezingen zal gebeuren

Meer over de waddenlezingen op deze site

Bron: Friesch Dagblad