Predation on intertidal mussels. Influence of biotic factors on the survival of epibenthic bivalve beds

Cover proefscshrift Andreas Waser

cover

Auteur: Andreas Waser
Datum: 13 april 2018
Universiteit: Vrije Universiteit Amsterdam

Er sterven minder kleinere mossels wanneer de Japanse oester in de buurt is en ze worden beter beschermd tegen de mosseleters, met name tegen de krabben die vooral jonge mossels eten. Vanwege het grote belang van mosselbanken voor biodiversiteit onderzocht Andreas Waser wat mogelijke bedreigingen van de mossel in de Waddenzee kunnen zijn. Hij keek hierbij naar de mosseleters, zoals scholekster, eidereend en strandkrab, en naar de opkomst van de uitheemse Japanse oester. Zou deze soort de mossel verdringen?

Bijna verdwenen

Aanleiding voor dit onderzoek was dat de mosselbanken rond 1990 door een combinatie van uitblijven van jonge mossels en intensieve visserij bijna allemaal waren verdwenen in de Nederlandse Waddenzee. Gevolg was grote sterfte van enkele mosseleters, en wel de scholekster en de eidereend. De mossel is niet alleen belangrijk als voedselbron, maar ook omdat de mosselbanken een leefomgeving creëren voor veel andere soorten. Dankzij visserijverboden kwamen de mosselbanken langzaam terug, maar de banken konden zich slechts gedeeltelijk herstellen. Vooral in de westelijke Waddenzee bleef het herstel beperkt.

Met zijn onderzoek achterhaalde Waser de mogelijke oorzaken van dit beperkte herstel. Zijn onderzoeksresultaten helpen bij het formuleren van herstelmaatregelen. Waser: “Bij restauratiemaatregelen raad ik aan oesters juist te gebruiken om zo de kans op overleving van de aangelegde gemengde banken met de mossel te vergroten. Japanse oesters hebben zich gevestigd in de Waddenzee; ze zijn niet meer weg te krijgen. We kunnen ze dus beter accepteren en zien als een belangrijke toevoeging aan de bestaande habitattypen in de Waddenzee.”

Andreas Waser deed zijn onderzoek op het NIOZ Koninklijk Instituut voor Onderzoek der Zee. Het promotieonderzoek is onderdeel van het door het Waddenfonds gefinancierde project Mosselwad, dat in 2010 startte.

Lees hier het nieuwsbericht over de promotie: Japanse oester helpt mossel een handje

Download het proefschrift: Predation on intertidal mussels. Influence of biotic factors on the survival of epibenthic bivalve beds (pdf 14 Mb) of bekijk het via DARE van de VU.