Waddenlezingen NIVON

In het voorjaar van 2020 presenteert het NIVON in Groningen vier lezingen waarbij de Wadden centraal staan. Achtereenvolgens komen de geologie, economie, cultuurhistorie en klimaatverandering van dit Werelderfgoed aan bod. Sprekers van de Waddenacademie verzorgen de lezingenreeks, die door NIVON en de Waddenacademie wordt aangeboden.

Hieronder vindt u een korte terugblik op de lezingen.

Vanwege de maatregelen omtrent corona zijn de lezingen in april en mei tot nader order uitgesteld.

11 maart 2020: Wonen, werken en recreëren in het Waddengebied

Prof. dr. Jouke van Dijk, directeur en portefeuillehouder Economie Waddenacademie en Hoogleraar Regionale Arbeidsmarktanalyse, Rijksuniversiteit Groningen.

Zo'n 30 belangstellenden waren aanwezig bij de lezing van Jouke van Dijk in wijkcentrum het Dok in Groningen.

Na het openingswoord van de penningmeester van Nivon afdeling Groningen Assen toonde Jouke van Dijk enkele schitterende foto’s van de Waddenzee, de lucht, het water, het land, de haven en de dorpen. In dit Unesco werelderfgoed gebied wonen, werken en recreëren mensen. Welke uitdagingen zijn er op het gebied van demografie, economie, leefbaarheid en de  invloed van economische activiteiten op de ecologie? En welke economische activiteiten passen in dit gebied met bewoners en zijn bijzondere natuur?

Van Dijk toonde de demografie in schema’s en tabellen over geboorten, vertrek en aanwas. Er is wel krimp, maar dat is betrekkelijk. Het verschilt ook per dorp. Werkloosheid en armoede zijn wel kenmerkend voor bepaalde kustgebieden, maar geldt voor de steden en havens weer niet. Dat hoogopgeleiden massaal wegtrekken (brain-drain) is ook niet juist. Vooral mensen die hier geboren zijn, blijven of keren terug. Economische voorspellingen van meer dan 3 jaar zijn niet te maken. Kansrijk in het Waddengebied zijn: het toerisme, de voedselvoorziening, zakelijk-persoonlijke diensten en wonen. De landbouw kan zich ontwikkelen in de vorm van zilte landbouw en streekeigen producten.

Het toerisme is bij uitstek de economische activiteit die het Waddengebied zou passen. De eilanden zijn sinds jaar en dag een grote trekker. Een onderzoek naar toeristische ‘’hotspots’’ in het internationale Waddengebied laat zien dat in Duitsland en Denemarken, niet alleen de eilanden, maar ook het kustgebied toeristisch  bloeit. Voorbeelden als Dark Sky toerisme (waar is in een Nederlandse nacht nog duisternis?), Holwerd aan Zee, cultuur manifestaties in het Noorden en de  bereikbaarheid van Ameland kwamen aan bod.

Na de pauze was er nog een levendige discussie met de zaal waarbij veel vragen aan bod kwamen. Jouke van Dijk ging op  elk van de vragen in en vertelde over de verschillende belangen die per situatie moeten worden afgewogen en over de tijd die  daarvoor nodig is, de successen die zijn behaald en de grote mogelijkheden die er zijn.   

Bekijk hier de pdf van de lezing van Jouke van Dijk (pdf 12 Mb).

Wijkkrant de Lewenborger deed in dit artikel verslag van de lezing van Jouke van Dijk.

15 januari 2020: Ontstaan en dynamiek van het Waddengebied

Door Prof. dr. Piet Hoekstra, portefeuillehouder Geowetenschappen & Klimaat bij de Waddenacademie en hoogleraar Fysische Geografie en voormalig decaan van de Faculteit Geowetenschappen, Universiteit Utrecht.

Vanwege de grote belangstelling werd voor deze lezing uitgeweken naar een andere locatie. De zaal in Het Heerenhuis was met 130 belangstellenden helemaal vol. Na een korte introductie door de penningmeester van het NIVON nam Piet Hoekstra de aanwezigen in een boeiend verhaal mee naar kilometers diepte onder het Waddengebied. In dit onderdeel van de lezing ging hij nader in op de geologische opbouw van het gebied en de relatie met de gas- en zoutvoorkomens in Noord-Nederland en specifiek het Waddengebied.Het fundament van het Waddengebied wordt gevormd door afzettingen uit de verschillende ijstijden. Gedurende deze koude perioden was er sprake van continentale condities; Noordzee en later de Waddenzee zijn pas ontstaan na het stijgen van de zeespiegel in het Holoceen. Met het stijgen van deze zeespiegel en de aanwezigheid van stromingen en golven konden zogenaamde barrière of waddeneilanden ontstaan. Achter deze eilanden ontstonden omvangrijke veengebieden die later weer zijn opgeruimd onder invloed van natuurlijke processen en menselijke activiteiten.

 

De huidige dynamiek in het gebied wordt sterk bepaald door de dagelijkse gang van het getij en het effect van wind en golven. De belangrijkste landschapseenheden zijn de eilanden, van elkaar gescheiden door grote zeegaten met buitendelta’s, de platen en geulen in de Waddenzee en de landwaarts gelegen slikken en kwelders. Al deze eenheden kennen onderling sterke interacties en beïnvloeden elkaar over en weer.
De lezing eindigde met een analyse van de mogelijke effecten van klimaatverandering in het Waddengebied. Een van de effecten van een (versterkte) zeespiegelstijging zal zijn dat er verzilting zal optreden in belangrijke agrarische gebieden. Maar ook het “verdrinken” van de Waddenzee kwam nog kort aan de orde.

In de pauze en na afloop van de lezing werden er nog vele vragen gesteld door goed ingevoerde belangstellenden. Dit gaf Hoekstra de gelegenheid om een nadere toelichting te geven over een aantal aspekten van de interessante lezing.

Bekijk hier de pdf van de lezing van Piet Hoekstra (pdf 15 Mb)

De volgende lezingen zijn op

15 april 2020 (uitgesteld):, Meindert Schroor: Waddenzee-Waddenland, cultuurhistorische aspecten van het internationale Waddengebied
12 mei 2020 Pier Vellinga (uitgesteld): Bedreigingen en Kansen voor het Waddengebied in tijden van klimaatverandering en zeespiegelstijging

Meer informatie vindt u in de kalender.