Ecologie

De ecologie van het waddengebied: kennis en waardering

Het ecosysteem van de Waddenzee wordt gekenmerkt door een geheel van droogvallende platen en barrière-eilanden met uitgestrekte kwelders. De Wadden vormen de grootste aaneengesloten rij zand- en slikplaten ter wereld en omvatten 60% van alle getijdengebieden in Europa en Noord-Afrika. Het gebied heeft een rijke, gevarieerde flora en fauna. In 2009 zijn het Nederlandse en Duitse deel van de Wadden toegevoegd aan de UNESCO werelderfgoedlijst.

Als samenhangend systeem is de Waddenzee meer dan een stapeling van onafhankelijke populaties of, in een nog engere benadering, natuurwaarden. Het waddensysteem omvat biologische, biogeochemische, klimatologische, hydraulische en geo(morfo)logische componenten en processen. Niet alleen trofische interacties (eten en gegeten worden in het voedselweb) maar ook interacties die via het milieu spelen (bv. beïnvloeding van slibgehalte door organismen) zijn van groot belang en vereisen een multidisciplinaire aanpak binnen de natuurwetenschappen.

De Waddenzee is een open systeem. Er zijn belangrijke uitwisselingen van water, nutriënten, slib en organisch materiaal met de rivieren en de kustzee. Deze open structuur noodzaakt een conceptuele benadering van de Waddenzee als een schakel in het continuüm van land naar zee, niet als een op zichzelf staand geheel.

De Waddenzee is een dynamisch systeem. Op ecologische tijdschaal zijn ingrijpende veranderingen waar te nemen. Verandering gebeurt onder invloed van lokale (bv. menselijke exploitatie, inrichting) maar ook van globale drivers (bv. klimaat, invasie door exotische soorten).

De Waddenzee is een waardevol systeem. Met betrekking tot natuurwaarden is sprake van 'de paradox van behoud in een veranderende wereld'. Niet iedere verandering is vanuit het oogpunt van de natuur een verbetering; beleid moet gericht zijn op het sturen van de ecologisch meest wenselijke veranderingen binnen de verschuivende grenzen van wat mogelijk is.

De portefeuille ecologie wordt aangestuurd door Prof. dr. ir. Katja Philippart.

Publicaties Waddenacademie

Publicaties Waddenacademie thema Ecologie in de Publicatielijst