Water, Bodem en Klimaat
Al duizenden jaren kent de Waddenzee een natuurlijke dynamiek. Geen dag is hetzelfde, alles is voortdurend in beweging. Maar de laatste decennia drukt vooral de mens een steeds duidelijker stempel op het gebied. Met name door de winning van delfstoffen en de verandering van het klimaat. Is de Waddenzee hiertegen bestand?
Klimaatverandering
Portefeuillehouder Bas Borsje: “Klimaatverandering is zonder enige twijfel de grootste bedreiging voor het Waddengebied. We zullen te maken krijgen met grote gevolgen voor mens en natuur in het Waddengebied en samen moeten aan de slag de om de Waddenzee veerkrachtig en klimaatbestendig te maken”.
Klimaatverandering in het Waddengebied impliceert allereerst veranderingen in lokale windcondities, lucht- en water temperatuur, neerslag en verdamping. Maar bovenal is klimaatverandering, in combinatie met bodemdaling verantwoordelijk voor zeespiegelstijging en het mogelijk op termijn “verdrinken” van de Waddenzee. Geul-plaat patronen in de Waddenzee gaan veranderen en deze morfologische ontwikkelingen hebben grote gevolgen voor bestaande habitats en organismen in het gebied. Daarmee raakt klimaatverandering aan tal van functies en beleidsterreinen in het Waddengebied, zoals ecologie, natuur en visserij, kustveiligheid, zoetwatervoorziening in relatie tot landbouw en recreatie, toerisme en gezondheid.
“Maar ook de huidige dynamiek van de Waddenzee en Waddenkust plaatst ons voor tal van vragen zoals de bereikbaarheid van Waddenhavens en eilanden, de invloed van de aanleg van electriciteitskabels in het kader van de energietransitie en de effecten van gas- en zoutwinning. In hoeverre kunnen we ingrijpen in het kwetsbare Wadden systeem en wat zijn dan de gevolgen ? En op welke wijze en in welke mate kan het Waddengebied zich aanpassen aan de veranderende klimatologische condities ? En hoe gaan we in dit verband om met toekomstige klimatologische (en sociaal-economische) onzekerheden in de vorm van scenario’s”.
Draagvlak en kennnis
Wat de keuzes ook zullen zijn, draagvlak is ongelofelijk belangrijk. De bewoners zijn erg begaan met het gebied en moet je dus zoveel mogelijk betrekken. De Waddenacademie is dan ook actief betrokken in veel overlegorganen. Het biedt ons de mogelijkheid om wetenschappelijke kennis te ontsluiten en beschikbaar te maken voor niet-specialisten. Vaak maken we dan ook een vertaalslag voor bijvoorbeeld beleidsmakers. Als kennisregisseur voor het Waddengebied verkeren we bovendien in de positie dat we ons kunnen richten op zowel korte- als lange termijn vraagstukken en belangrijke ontwikkelingen tijdig kunnen signaleren.
Portefeuillehouder
Dr. Bas Borsje (vanaf 15 april 2026)
Universitair hoofddocent (UHD) bij de Universiteit Twente binnen het departement Civiele Techniek en Management