Spring naar hoofd-inhoud

Eilanden

Deze rubriek bevat voornamelijk eilandkaarten, maar ook enkele overzichtskaarten en deelkaarten van het waddengebied die belangrijke topografische informatie over de eilanden bevatten.

De eerste kaarten waarop waddeneilanden zijn weergegeven dateren uit de 14e eeuw. Het gaat om Italiaanse en Catalaanse zeekaarten, de zogenaamde portolaankaarten. Dit zijn boeken met kust- en routebeschrijvingen voor zeelieden. Strikt genomen bevatten zij nauwelijks kaartbeelden, maar de neerslag van kompaspeilingen in de vorm van lijnen waarmee het binnenlopen in havens werd vergemakkelijkt. Voor de kusten aan de Noordzee waren deze kaarten niet erg nauwkeurig. De eilanden staan zonder naam en in gegeneraliseerde vorm afgebeeld.   

De oudste kaart waarop Nederlandse waddeneilanden een naam hebben, is een fragment van een houtsnedekaart uit ca. 1524. Het omvat de kust van Fryslân vanaf Harlingen tot Emden. Er zijn twee eilanden voor de kust gesitueerd: Terschelling ('Scellinge') en Ameland ('Amerlandt'). We noemen deze kaart de 'kerkenkaart', omdat er met name kerken en kloosters op staan afgebeeld. De kaart is interessant, maar bevat diverse topografische onjuistheden.

In bijgaand overzicht (pdf 106 kB) van eilandkaarten is met name veel kaartmateriaal van Terschelling en omgeving opgenomen. Dit komt omdat de gegevens uit het boek Scellinge. Vijf eeuwen kartografie van Terschelling (Marijke Donkersloot-de Vrij, Utrecht, 2002) erin zijn verwerkt. We hopen binnenkort meer literatuur in het overzicht te verwerken, zodat het vollediger en evenwichtiger wordt. 

1835 Twee kaarten van Texel

Jaartal: 1835

Actoren: Tekenaar: J.J. (of J.E.) Kikkert - notaris op Texel

Beschrijving: Twee kaarten van Texel 

Toegang: Online toegang: www.hetopenboek.nl/htm/historietexel06.htm